Συναισθηματικές αλλαγές μετά τον τοκετό & πώς να τις διαχειριστείς

Οι μήνες της εγκυμοσύνης και μέχρι τον τοκετό είναι έντονοι και γεμάτοι αλλαγές για τη γυναίκα. Κατά την εγκυμοσύνη, η φροντίδα της μαμάς είναι το μοναδικό κανάλι φροντίδας και του μωρού που μεγαλώνει μέσα της, και αυτό την κάνει το κέντρο ενδιαφέροντος για την ίδια και για το περιβάλλον της. Μετά τον τοκετό όμως όλοι, ακόμη και εμείς οι ίδιες οι μαμάδες, ασχολούμαστε με τα διαφορετικά, νέα και άγνωστα του νέου μέλους της οικογένειας και όχι με το μέλος της οικογένειας που έφερε στον κόσμο μια ζωή και που παρόλο που μοιάζει να είναι ο ίδιος άνθρωπος, σύντροφος, μαμά, γυναίκα που ήταν και πριν τον τοκετό, δεν είναι.

Ποιες είναι οι συνηθέστερες συναισθηματικές αλλαγές μετά τον τοκετό;

Οι συναισθηματικές αλλαγές που βιώνει μια γυναίκα μετά τον τοκετό, είναι τεράστιες και όλες χρήζουν προσοχής και φροντίδας, ασχέτως από την ένταση ή από τη διάρκεια που έχουν για κάθε μαμά.

Η συνηθέστερη συναισθηματική κατάσταση που βιώνει μια γυναίκα μετά τον τοκετό και αποτελεί μια πραγματικότητα για 4 στις 5 γυναίκες, είναι τα επονομαζόμενα baby blues ή «μελαγχολία της λοχείας» στα ελληνικά. Τα baby blues ξεκινούν τις 3-4 πρώτες μέρες μετά τον τοκετό, κάποιες φορές και νωρίτερα και διαρκούν περίπου για 2 εβδομάδες. Η πιθανότερη βιολογική βάση τους θεωρείται η απότομη μείωση της προλακτίνης και της προγεστερόνης, αν και οι τεράστιες αλλαγές που συμβαίνουν στην καθημερινότητα μιας νέας μαμάς, είναι από μόνες τους ικανές να οδηγήσουν σε αντίστοιχη συναισθηματική αναστάτωση. Η εμφάνιση και η ένταση των baby blues σχετίζεται και με την ένταση και τυχόν επιπλοκές που είχε και το βίωμα του τοκετού. 

Πώς θα καταλάβεις ότι βιώνεις baby blues;

Βασικό χαρακτηριστικό των baby blues είναι οι απότομες, έντονες, αλλά και σύντομες σε διάρκεια αλλαγές στη διάθεση, όπως ξαφνικά κλάματα με αφορμές που μπορεί ακόμη και εσύ η ίδια να μην εντοπίζεις ή τις απότομες εναλλαγές από την έντονη χαρά στη θλίψη. Πιο αναλυτικά, λαμβάνοντας υπόψη την πολύ μεγάλη συχνότητα εμφάνισης των baby blues, είναι καλό να είσαι προετοιμασμένη να βιώσεις μετά τον τοκετό:

• ξαφνικές εναλλαγές από τη μεγάλη χαρά, στη συγκίνηση, στην απόγνωση και στο κλάμα,
• εξουθένωση,
• άγχος και αμφιβολία για το αν θα τα καταφέρεις να φροντίσεις το νεογέννητο,
• παραμέληση του εαυτού σου ως προς την περιποίηση και την αυτοφροντίδα,
• νεύρα και ευερεθιστότητα,
• σημαντική μείωση αυτών των επεισοδίων 2 με 3 εβδομάδες μετά την έναρξη της εμφάνισής τους.

Πώς να φροντίσεις τον εαυτό σου στη δίνη των συναισθηματικών αλλαγών μετά τον τοκετό;

Αν και τα baby blues δεν θεωρούνται ψυχιατρική διαταραχή και μόνο για το 10-15% των λεχώνων τα baby blues θα εξελιχθούν σε επιλόχεια κατάθλιψη, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν είναι ένα σημαντικό καμπανάκι για να φροντίσουμε τον εαυτό μας.

• Προσπάθησε, στον βαθμό του δυνατού, από πριν τον τοκετό να έχεις «απλοποιήσει» την καθημερινότητά σου με το νέο μωρό όσο γίνεται: έχε ό,τι πιστεύεις ότι θα χρειαστείς εσύ και το μωρό σου, εξήγησε στους ανθρώπους του περιβάλλοντός σου τι χρειάζεσαι από τον καθένα και τι δεν σε διευκολύνει και διευθέτησε τυχόν εκκρεμότητες.
• Ακόμη και αν πιστεύεις ότι δεν μπορείς να αφήσεις το νεογέννητο μωρό σου ούτε για 5 λεπτά, προσπάθησε να βρεις λίγο χρόνο για να κάνεις μπάνιο, για να βάλεις κρέμες, λαδάκια και για να νιώθεις άνετα με τα ρούχα σου.
• Βγες έξω από το σπίτι, έστω και εάν αυτό σημαίνει να κάνεις μια βόλτα γύρω από το τετράγωνο, με το αυτοκίνητο και με το μωρό σου και καθίστε και οι δύο για λίγα λεπτά στο φως του ήλιου, με την κατάλληλη προστασία πάντα.
• Φρόντισε να ενυδατώνεσαι επαρκώς και να τρέφεσαι με τροφές θρεπτικές, κατανέμοντας τα γεύματά σου όπως σε κάνει να νιώθεις καλύτερα.
• Ξεκουράσου όπως μπορείς. Η οδηγία «να κοιμάσαι όποτε κοιμάται και το μωρό σου» δεν είναι εφικτή για όλες. Αν δεν μπορείς να κοιμηθείς «σαν μωρό», όπως λένε, δώσε στον εαυτό σου στιγμές χαλάρωσης και αποσυμπίεσης με όποιο τρόπο μπορείς.

Πώς να διαχειριστείς τα συναισθήματά σου μετά τον τοκετό;

Όσο και αν σε έχουν κάνει να πιστέψεις ότι το μόνο συναίσθημα που αντιστοιχεί σε μια νέα μαμά είναι αυτό της απόλυτης χαράς, επικοινώνησε όλες τις δυσκολίες σου όπου και όπως χρειάζεσαι, χωρίς φόβο μη φανείς φορτική ή υπερβολική. Αναγνώρισε στα baby blues την ευκαιρία να αγκαλιάσεις όσα συναισθήματα φέρνει η νέα μητρότητα και να επικοινωνήσεις την κατάστασή και τις ανάγκες σου στο περιβάλλον σου ή και σε κάποιον επαγγελματία, αν νιώθεις ότι οι γύρω σου δεν θα σου δώσουν την υποστήριξη που χρειάζεσαι. 

• Ενημερώσου! Το να γνωρίζεις εσύ και οι κοντινοί σου άνθρωποι για την ύπαρξη και τα χαρακτηριστικά των baby blues, θα σας βοηθήσει πολύ στο να μην αδιαφορήσετε για αυτά επειδή απλά «το περνάνε όλες», στο να μην απορροφήσεις στερεότυπες αντιδράσεις του τύπου «πώς κάνεις έτσι, τα έχει η μητρότητα αυτά!» και να διεκδικήσεις τη φροντίδα που χρειάζεσαι.
• Απομακρύνσου από οποιαδήποτε σύγκριση και από οποιαδήποτε απαίτηση. Μόλις κατάφερες να φέρεις στον κόσμο μια ζωή, μόλις ξεκινάς να γνωρίζεις το παιδί σου που ζητάει από εσένα το 100% σου από την πρώτη στιγμή. Είναι ένας άγνωστος δρόμος ολάκερα δικός σου, που θα ανακαλύψεις βήμα-βήμα με το μωρό σου.
• Μέσα στη δίνη της καθημερινότητας, της τεράστιας αίσθησης ευθύνης με ένα νεογέννητο και όλων των παραπάνω συναισθηματικών αλλαγών, είναι πιθανό να οδηγηθείς σε σκέψεις ανεπάρκειας για τον νέο σου ρόλο, ή σε έντονη ανησυχία για τη ζωή σου με το μωρό ή για όλες τις υπόλοιπες ευθύνες που τώρα μοιάζουν ακόμη πιο πιεστικές. Δώσε χρόνο στον εαυτό σου και πριν προβείς σε καταστροφολογικά συμπεράσματα, θυμήσου ότι: 1) δεν είσαι μόνη και δεν είσαι η μόνη, 2) όλα είναι περαστικά!