Αλλεργίες και νέες τροφές: Πώς να ταΐσεις το παιδί με ασφάλεια

Αυτό το άρθρο προσφέρει συμβουλές σε γονείς για να εισάγουν με ασφάλεια τα κοινά αλλεργιογόνα στη διατροφή των παιδιών και να μπορούν να αναγνωρίσουν μία πιθανή αλλεργική αντίδραση.

Τι είναι η αλλεργία;

Η αλλεργία είναι μια κατάσταση υπερευαισθησίας, κατά την οποία ο οργανισμός αντιλαμβάνεται με λάθος τρόπο ένα ή περισσότερα συστατικά του περιβάλλοντος, θεωρώντας ότι πρόκειται για εισβολείς και έχει μία ανεπιθύμητη αντίδραση από το ανοσοποιητικό, το γαστρεντερικό σύστημα ή το δέρμα.

Τι είναι η τροφική αλλεργία και ποιοι τύποι υπάρχουν;

Η τροφική αλλεργία είναι η κατάσταση κατά την οποία ο οργανισμός αναγνωρίζει με εχθρικό τρόπο τις πρωτεΐνες κάποιου τροφίμου. Τα ποσοστά τροφικής αλλεργίας είναι εκθετικά αυξανόμενα τις τελευταίες δεκαετίες στον παιδιατρικό αλλά και το γενικό πληθυσμό.

Υπάρχουν βασικά 2 τύποι τροφικής αλλεργίας: 

• Η άμεσου τύπου: προκαλεί συμπτώματα στα πρώτα λεπτά από την κατανάλωση του τροφίμου και μπορεί να είναι ακόμα και απειλητική για τη ζωή του ατόμου.
• Η έμμεσου τύπου ή αλλιώς καθυστερημένη ή επιβραδυνόμενου τύπου: προκαλεί διαταραχές στο γαστρεντερικό σύστημα ή στο δέρμα, χωρίς παρ’ όλα αυτά να θέτει τη ζωή του ατόμου σε κίνδυνο. 

Είναι επίσης σημαντικό να διαχωρίσουμε την τροφική αλλεργία, που οφείλεται σε άμυνα του οργανισμού εναντίον συγκεκριμένης τροφής, από τη δυσανεξία σε διάφορα τρόφιμα ή συστατικά των τροφών, που προκαλεί ηπιότερα συμπτώματα, και οφείλεται σε απλό ερεθισμό του στομάχου ή του εντέρου.

Ποια είναι τα πιο κοινά αλλεργιογόνα τρόφιμα;

Δυνητικά όλες οι τροφές θα μπορούσαν να προκαλέσουν κάποια πιθανή αλλεργική αντίδραση, όμως τα πιο γνωστά αλλεργιογόνα των τροφίμων είναι:

• Ξηροί καρποί
• Γαλακτοκομικά
• Αυγό 
• Ψάρια
• Θαλασσινά
• Σιτηρά 
• Σόγια

Πότε συστήνεται να εισαχθούν τα κοινά αλλεργιογόνα;

Η εισαγωγή των αλλεργιογόνων στη διατροφή των βρεφών συστήνεται να γίνεται έγκαιρα (μεταξύ 6-12 μηνών) καθώς έτσι φαίνεται να έχουμε καλύτερη απευαισθητοποίηση του οργανισμού και μικρότερες πιθανότητες εμφάνισης σοβαρών αλλεργικών αντιδράσεων.

Ποια είναι τα πιο συχνά συμπτώματα μιας αντίδρασης σε τρόφιμο;

Οι αλλεργικές αντιδράσεις σε τρόφιμα μπορούν να εκδηλωθούν με πολλούς διαφορετικούς τρόπους σε κάθε άτομο, διαφορετικό αλλεργιογόνο, αλλά ακόμα και σε διαφορετική χρονική στιγμή (π.χ. μπορεί να υπάρξει αντίδραση σε τρόφιμο που το άτομο προηγουμένως έχει καταναλώσει χωρίς κανένα πρόβλημα.

Στις άμεσου τύπου αντιδράσεις συνήθως συναντάμε:

• Δερματικά εξανθήματα 
• Οίδημα προσώπου, χειλιών ή γλώσσας
• Φαγούρα 
• Πόνος στην κοιλιά, εμετός
• Βήχας
• Δυσκολία στην αναπνοή
• Πτώση αρτηριακής πίεσης, λιποθυμία
• Διαταραχή καρδιακού ρυθμού (ταχυκαρδία ή βραδυκαρδία)
• Αναφυλαξία

Δεν είναι απαραίτητο να εμφανιστούν όλα τα παραπάνω συμπτώματα. Αν κάτι από αυτά παρατηρηθεί, ειδικά όταν έχει επηρεαστεί το αναπνευστικό ή το καρδιαγγειακό σύστημα, χρειάζεται άμεση ιατρική παρέμβαση.

Στις έμμεσου τύπου αλλεργικές αντιδράσεις συναντάμε:

• Ατοπική δερματίτιδα/έκζεμα
• Εμετός αμέσως μετά την κατανάλωση της τροφής ως και αρκετές ώρες μετά
• Ξαφνική κούραση/λήθαργος
• Βλεννώδεις ή/και αιματηρές κενώσεις 
• Διάρροια 
• Στασιμότητα στην ανάπτυξη (σε βάρος ή/και ύψος)

Πώς πρέπει να χειριστούμε μία πιθανή αντίδραση;

Η διαχείριση θα εξαρτηθεί από την εκάστοτε αντίδραση. 

Σε μία άμεσου τύπου αλλεργία χρειάζεται να αναζητήσουμε άμεση ιατρική βοήθεια. Ενδεχομένως να χρειαστεί χορήγηση αδρεναλίνης, αντιισταμινικών και κορτιζόνης ή/και εισπνεόμενων φαρμάκων πριν καν ο ασθενής μεταφερθεί σε δομή υγείας. Υπεύθυνος να σας ενημερώσει για το κομμάτι αυτό είναι ο παιδίατρος ή σε περίπτωση διαγνωσμένης αλλεργίας, ο αλλεργιολόγος που παρακολουθεί το παιδί.

Στην περίπτωση που έχουμε κάποιο από τα συμπτώματα έμμεσης αλλεργίας, αρκεί να ενημερωθεί αρχικά ο παιδίατρος και έπειτα να επισκεφτούμε παιδοαλλεργιολόγο, ώστε να μας καθοδηγήσει με ένα πλάνο δράσης, ανάλογα με την κατάσταση.