


Το “shaming” (= κοινωνικός ντροπιασμός) συνιστά μια πράξη δημόσιας κριτικής ή γελοιοποίησης κάποιου/-ας, με τρόπο που στοχεύει να κάνει τον αποδέκτη αυτής της κριτικής να νιώθει ταπεινωμένος, ηθικά ανεπαρκής και κατώτερος των (κοινωνικά σφυρηλατημένων) προσδοκιών. Στο πλαίσιο του parent shaming, οι γονείς υποβάλλονται σε μια κριτική για τα πάντα, λόγου χάρη, για τις πειθαρχικές μεθόδους που υιοθετούν, για το χρόνο που επιτρέπουν στο παιδί να χρησιμοποιεί οθόνες, τη διατροφή του κ.ά. μέχρι πιο προσωπικές πτυχές, όπως το ντύσιμο, το εισόδημα ή το πόσο «καλομαθημένο/κακομαθημένο» είναι ένα παιδί με βάση το βιοτικό του επίπεδο κ.ά. κοινωνικούς παράγοντες. Το φαινόμενο αυτό μπορεί να εκδηλωθεί με τη μορφή σχολίων στο διαδίκτυο –ακόμη και από αγνώστους– και σε αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ανεπιθύμητων συμβουλών από την οικογένεια ή τον περίγυρο (φίλοι, γνωστοί κτλ.) και, πολύ συχνά, συνεπάγονται το στιγματισμένο ορισμένων γονέων και την περιθωριοποίησή τους από τις διάφορες κοινότητες γονέων.
Τα κοινωνικά στερεότυπα, οι διάφορες προκαταλήψεις με βάση το φύλο, την εθνικότητα, το κοινωνικο-οικονομικό και εκπαιδευτικό υπόβαθρο κ.ο.κ. διαδραματίζουν αποφασιστικό ρόλο στην αναπαραγωγή συμπεριφορών που εμπεριέχουν το shaming των άλλων. Πιο συγκεκριμένα, αν τα στερεότυπα συνιστούν υπεραπλουστευμένες πεποιθήσεις, στην περίπτωση της γονεϊκότητας που μας αφορά εδώ, οι γονείς αναμένεται να συμπεριφερθούν σύμφωνα με ορισμένους κοινωνικά αναμενόμενους ρόλους, ενώ κάθε παρέκκλιση από τους κανόνες στους οποίους βασίζονται οι προσδοκίες για τους ρόλους καθιστά το γονέα «εύκολο» στόχο κοινωνικού ντροπιασμού. Παράλληλα, πέρα από τις άδικες (κατα)κρίσεις στις οποίες υπόκεινται οι γονείς εξαιτίας των στερεοτύπων, προκατασκευασμένες αντιλήψεις που εμπεριέχουν διακρίσεις και συνεπάγονται ρατσισμό περιπλέκουν αυτές τις καταστάσεις, με αποτέλεσμα ορισμένες ομάδες γονέων να περιθωριοποιούνται περαιτέρω.
Στο πλαίσιο αυτό, δημιουργείται ένα εξαιρετικά κοινωνικά απαιτητικό περιβάλλον για τους γονείς που καλούνται να ενσαρκώσουν έτσι κι αλλιώς έναν δύσκολο ρόλο, αυτόν που έγκειται στο μεγάλωμα ενός παιδιού, στην ανατροφή ενός αυριανού κοινωνικο-συναισθηματικά ανθεκτικού ενήλικα. Ενεργοποιώντας βασικές αρχές της Κοινωνιολογίας και της Παιδαγωγικής, στο βίντεο αυτό θα αναλυθεί το φαινόμενο του shaming και ειδικότερα του parent shaming στη σημερινή εποχή και θα δοθούν κατευθύνσεις ώστε να ενεργοποιηθούν στρατηγικές διαχείρισης που θα λειτουργήσουν ως κοινωνικά αντισώματα στις πεποιθήσεις και στις πρακτικές που αναπαράγουν αυτό το parent shaming.