Η κατάθλιψη είναι μια από τις πιο γνωστές στο ευρύ κοινό ψυχικές νόσους. Μέσα από την κοινωνική στήριξη επιδιώκεται η δημιουργία προστατευτικών παραγόντων για την ψυχική υγεία του ατόμου τόσο σε σχέση με το πλεονέκτημα της δημιουργίας κοινωνικών σχέσεων όσο και έμμεσα, ως τρόπος βελτίωσης των στρεσογόνων καταστάσεων που βιώνει το άτομο στην καθημερινότητά του. Η κοινωνική στήριξη είναι πολυπαραγοντική. Συγκεκριμένα, θα γίνει αναφορά σε τρία βασικά είδη κοινωνικής στήριξης: στη συναισθηματική, στην οργανική και στην ενημερωτική και στο πώς ανταποκρίνονται στην ψυχική νόσο της κατάθλιψης.
Η κατάθλιψη είναι ένα από τα πιο κοινά προβλήματα ψυχικής υγείας και χαρακτηρίζεται από λύπη, απώλεια ενδιαφέροντος ή ευχαρίστησης, αισθήματα ενοχής ή χαμηλής αυτοεκτίμησης, διαταραγμένο ύπνο ή όρεξη, αισθήματα κόπωσης και κακή συγκέντρωση. Η κατάθλιψη είναι η κύρια αιτία αναπηρίας και κακής υγείας παγκοσμίως και αναμένεται να κατέχει την πρώτη θέση παγκοσμίως έως το 2030. Σύμφωνα με έρευνα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, περισσότεροι από 322 εκατομμύρια άνθρωποι, που αντιστοιχούσαν περίπου στο 4,4% του παγκόσμιου πληθυσμού, υπέφεραν από καταθλιπτικές διαταραχές το 2015. Ο κίνδυνος εμφάνισης κατάθλιψης στη διάρκεια της ζωής υπολογίστηκε σε 15%-18%. Τα προβλήματα ψυχικής υγείας, συμπεριλαμβανομένης της κατάθλιψης, έχουν επιβαρύνει σοβαρά τα άτομα και τα νοικοκυριά που υποφέρουν από ψυχικές διαταραχές, ακόμη και στην κοινωνία. Συγκεκριμένα, το παγκόσμιο κόστος των προβλημάτων ψυχικής υγείας αυξάνεται κάθε χρόνο σε κάθε χώρα. Αυτά τα κόστη εκτιμάται ότι θα φτάσουν περίπου τα 16 τρισεκατομμύρια δολάρια μέχρι το 2030. Υπάρχει σημαντική ανάγκη διερεύνησης των παραγόντων κινδύνου των ψυχικών διαταραχών ή των καθοριστικών παραγόντων της ψυχικής υγείας, οι οποίοι θα παρέχουν πληροφορίες για προληπτικές στρατηγικές και δράσεις που στοχεύουν στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης ψυχικών διαταραχών και ως εκ τούτου στην προαγωγή της δημόσιας ψυχικής υγείας.
Μέχρι σήμερα, έχουν παρατηρηθεί ποικίλοι παράγοντες οι οποίοι οδηγούν σε χειρότερα επίπεδα ψυχικής υγείας. Επιπλέον, δεν είναι δυνατόν να αφεθεί εκτός η «επώδυνη» και μακρά χρονική περίοδος της πανδημίας της Covid-19 χάριν της οποίας οι συγκεκριμένοι παράγοντες παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστοι (Holmes et al., 2020). Όσον αφορά στην πανδημία, ορισμένοι μελετητές έχουν προτείνει ότι η αυξημένη έκθεση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να είναι εν μέρει υπεύθυνη (Gao et al., 2020) ενώ άλλοι έχουν επισημάνει τη διάρκεια της κοινωνικής απομόνωσης ως σημαντικό παράγοντα (Brookes et al., 2020; Purssell et al., 2020; Hawryluch et al., 2004).
Σε ένα γενικότερο πλαίσιο, οι δύσκολες οικονομικές συνθήκες και οι επιπτώσεις της κοινωνικοοικονομικής κρίσης έχουν πολλαπλασιάσει τα επείγοντα περιστατικά ψυχικής υγείας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αυξάνεται ο αριθμός των ατόμων που χρήζει περίθαλψης ενώ η λίστα αναμονής για την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας μεγαλώνει, με αποτέλεσμα να συσσωρεύονται αρνητικοί παράγοντες στις παρεχόμενες υπηρεσίες ψυχικής υγείας (Ευθυμίου, Αργαλιά, Κασκαμπά & Μακρή, 2013. Kondilis, et al., 2013). Το γεγονός αυτό δημιουργεί και ερωτήματα σχετικά με το πόσο αποτελεσματικά βοηθούνται τα αιτήματα των ατόμων από τις υπηρεσίες υγείας.
Οι εξωτερικοί παράγοντες που επηρεάζουν την ψυχολογία σου: Μάθε ποιοι είναι και πώς να τους διαχειριστείς
Ευθυμίου, Κ., Αργαλιά, Ε., Κασκαμπά, Ε., & Μακρή, Α. (2013). Οικονομική κρίση και ψυχική υγεία. Τι γνωρίζουμε για την σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα; Εγκέφαλος 50, 22-30.Grey, I., Arora, T., Thomas, J., Saneh, A., Tohme, P., & Abi-Habib, R. (2020). The role of perceived social support on depression and sleep during the COVID-19 pandemic. Psychiatry Research, 293, 113452. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2020.113452Gariépy, G., Honkaniemi, H., & Quesnel-Vallée, A. (2016). Social support and protection from depression: systematic review of current findings in Western countries. British Journal of Psychiatry, 209(4), 284–293. https://doi.org/10.1192/bjp.bp.115.169094
