Το σχολείο είναι κεντρικό μέρος της καθημερινής ζωής του παιδιού, γι’ αυτό και όταν αναφερόμαστε σε οποιαδήποτε δραστηριότητα ή ασχολία που λαμβάνει χώρα εκτός του σχολείου κάνουμε λόγο για εξω-σχολικές, περι-σχολικές κ.ο.κ. δραστηριότητες. Οι δραστηριότητες αυτές φαίνεται να προσφέρουν ποικίλα οφέλη στην ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του παιδιού και στην καλλιέργεια μιας προσωπικότητας με ενδιαφέροντα, ενώ διά μέσου αυτών τα παιδιά ενισχύουν τη δημιουργικότητά τους, αναπτύσσουν μια σειρά από δεξιότητες, κοινωνικοποιούνται πιο αποτελεσματικά και γίνονται πιο ανεξάρτητα.
Στο πλαίσιο αυτό, θα μιλήσουμε για όλες τις ώρες της ημέρας πριν και μετά το σχολείο: πιο αναλυτικά, θα γίνει μια αναφορά στο πρωινό ξύπνημα, τις ώρες του διαβάσματος για το σχολείο, τις ώρες του φαγητού, της προετοιμασίας για ύπνο και για τον «ελεύθερο χρόνο» που απομένει. Γιατί είναι αυτός ο «ελεύθερος χρόνος» και το περιεχόμενό του που «κάνει τη διαφορά» στην ποιότητα της ζωής του καθενός, συνεπώς, και του παιδιού: έτσι, θα αναφερθούμε στα αθλήματα, στις ξένες γλώσσες, στις τέχνες, στο παιχνίδι, στις επισκέψεις από/σε φίλους/-ες, στις κοινές δραστηριότητες με γονείς, στην τηλεόραση, στα ηλεκτρονικά παιχνίδια, στις ώρες που το παιδί «βαριέται» κ.ά. καθώς και στη συχνότητα που χρειάζεται να υπάρχουν όλα αυτά στο εβδομαδιαίο πρόγραμμα. Στόχος αυτής της συζήτησης είναι να αναστοχαστούμε γενικώς για το τι έχει τελικά σημασία και, ειδικώς, να αναβαθμίσουμε ποιοτικά την καθημερινότητα του παιδιού, ώστε να συμβάλλουμε στη διαμόρφωση ενός αυριανού ενήλικα που θα έχει ενδιαφέροντα, που ακριβώς γι’ αυτό θα θέλαμε να τον/την συναναστραφούμε.
Ενεργοποιώντας βασικές αρχές της Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης, της Παιδαγωγικής και της Ψυχολογίας, στο βίντεο αυτό θα πραγματοποιηθεί μια εισαγωγή στα οφέλη των εξωσχολικών δραστηριοτήτων, ενώ θα αναλυθεί εκτενέστερα το πλήθος και το είδος των δραστηριοτήτων που είναι κατάλληλα ανά ηλικία, με τρόπο ώστε να μυηθεί το παιδί από νωρίς στην ανάπτυξη μιας ισορροπημένης καθημερινότητας όπου το σχολείο (αντίστοιχα με την εργασία στους ενήλικες) θα συνυπάρχει αρμονικά με όποια άλλη ασχολία επιθυμεί το ίδιο το παιδί ή είναι απαραίτητη –βάσει του στρατηγικού σχεδίου της οικογένειας– για την ολόπλευρη ανάπτυξή του.
Alderman, M. K. (2004). Motivation for Achievement: Possibilities for Teaching and Learning. Mahwah NJ: Lawrence Erlbaum.Alexander J.J. & Sandahl I.D., Γιατί οι Δανοί μεγαλώνουν τα πιο ευτυχισμένα παιδιά στον κόσμο (μτφρ.: Σ. Ανδρεοπούλου), Αθήνα: Διόπτρα, 2017.Berne E., Παιχνίδια που παίζουν οι άνθρωποι: το βασικό εγχειρίδιο της συναλλακτικής ανάλυσης (μτφρ.: Λ. Εκκεκάκη), Αθήνα: Μεταίχμιο, 2015.Bilbaro A., Πώς λειτουργεί ο εγκέφαλος των παιδιών: ένας οδηγός για γονείς, Αθήνα: Παπαδόπουλος, 2015.Bourdieu P. & Passeron J.-Cl., Οι κληρονόμοι: οι φοιτητές και η κουλτούρα (μτφρ.: Ν. Παναγιωτόπουλος & Μ. Βιδάλη, μτφρ. πινάκων: J.-Ph. Schaal, εισαγ.: Ν. Παναγιωτόπουλος), Αθήνα: Ινστιτούτο του Βιβλίου-Α. Καρδαμίτσα, 1996.Bourdieu P., Η διάκριση: κοινωνική κριτική της καλαισθητικής κρίσης (μτφρ.: Κ. Καψαμπέλη, πρόλ.: Ν. Παναγιωτόπουλος), Αθήνα: Πατάκη, 2006 [2002].Bucay D. & Bucay J., Γονείς & παιδιά: εργαλειοθήκη για τη συντήρηση μιας δύσκολης σχέσης (μτφρ.: Κ. Επισκοπούλου), Αθήνα: Opera, 2017.Cole, M. (2001). H ανάπτυξη των παιδιών-γνωστική και ψυχοκοινωνική ανάπτυξη κατά τη νηπιακή και μέση παιδική ηλικία. Αθήνα: Εκδόσεις Δαρδανός.Dick D., Κάθε παιδί είναι μοναδικό… και χρειάζεται την ανατροφή που του ταιριάζει, Αθήνα: Διόπτρα, 2022.Faber A. & Mazlish E., Πώς να μιλάτε στα παιδιά ώστε να σας ακούν και πώς να τα ακούτε ώστε να σας μιλούν (μτφρ.: Α. Κοντολέων), Αθήνα: Πατάκη, 2021.Faber A. & Mazlish E., Πώς να μιλάτε στους εφήβους ώστε να σας ακούν και πώς να τους ακούτε ώστε να σας μιλούν (μτφρ.: Α. Κοντολέων), Αθήνα: Πατάκη, 2017.Faber A., Mazlish E., Nyberg L. & Templeton R.A., Πώς να μιλάτε στα παιδιά ώστε να μαθαίνουν στο σπίτι και στο σχολείο (μτφρ.: Α. Γουναροπούλου), Αθήνα: Πατάκη, 2023.Faber J. & King J., Πώς να μιλάτε όταν τα παιδιά… δεν ακούν! Γκρίνιες, τσακωμοί, ξεσπάσματα, αυθάδεις συμπεριφορές και άλλες προκλήσεις της παιδικής ηλικίας (μτφρ.: Ο. Καρυώτη), Αθήνα: Πατάκη, 2023.Faulkner D., Swann J., Baker S., Bird M. & Carty, J., Εξέλιξη του παιδιού στο κοινωνικό περιβάλλον. εγχειρίδιο μεθοδολογίας (μτφρ.: Α. Ραυτοπούλου), Πάτρα: Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, 1999.Miller A., Οι φυλακές της παιδικής μας ηλικίας (μτφρ.: Ε. Αλεξοπούλου & Ν. Λαζαρίδης), Αθήνα: Ροές, 2021.Phillips A., Όταν λέμε «όχι»: γιατί είναι σημαντικό για τους γονείς και το παιδί; (μτφρ.: Κ. Ροντογιάννη), Αθήνα: Πατάκη, 2019.Ζαχαριάδης Τ., Ποιος εκπαιδεύει συναισθηματικά ποιον: μια ψυχαναλυτική ανίχνευση των αλληλεπιδράσεων, Αθήνα: Αρμός, 2018.Θάνος Θ., Κοινωνιολογία των κοινωνικών ανισοτήτων στην εκπαίδευση: η πρόσβαση των κοινωνικο-επαγγελματικών ομάδων στην ανώτατη εκπαίδευση (1956-1998), Αθήνα: Νήσος, 2010.Μακρυνιώτη Δ. (επιμ.), Παιδική ηλικία, Αθήνα: Νήσος, 1997.Παναγιωτόπουλος Ν., Καρατζά Α. & Παπαβασιλείου Λ., Μάθε, παιδί μου, γράμματα, Αθήνα: Πεδίο, 2024.Τζωρτζακάκη Κ., Μαμά κόψε το κήρυγμα, κι εσύ μπαμπά επίσης, τόμος Α’, Αθήνα: Καλέντη, 2005.Τζωρτζακάκη Κ., Μαμά κόψε το κήρυγμα, κι εσύ μπαμπά επίσης, τόμος Β’, Αθήνα: Καλέντη, 2007.Φραγκουδάκη Α. (επιμ.)., Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης: θεωρίες για την κοινωνική ανισότητα στο σχολείο, Αθήνα: Παπαζήση, 1985.
