Τρώει μόνο μακαρόνια και πατάτες; Δες τι κρύβεται πίσω

Είναι αρκετά συνηθισμένο για τα παιδιά νηπιακής και προσχολικής ηλικίας να εμφανίσουν επιλεκτική σίτιση. Ενώ η τυπική επιλεκτικότητα (αποκλεισμός λίγων τροφών) μπορεί να εμφανιστεί ανά περιόδους και το παιδί να την ξεπεράσει σχετικά εύκολα, υπάρχουν και οι πιο σοβαρές περιπτώσεις, κατά τις οποίες το παιδί δυσκολεύεται σημαντικά με το φαγητό, περιορίζοντας όλο και περισσότερο τη διατροφή του, με αποτέλεσμα να τρώει λιγότερες από 15 διαφορετικές τροφές. Είναι σημαντικό να καταλάβουν οι γονείς ότι δεν ευθύνονται πάντα οι ίδιοι για το γεγονός ότι το παιδί τους δεν τρώει. Με λίγα λόγια, το παιδί δεν αποφάσισε να είναι επιλεκτικό ούτε και προσπαθεί να χειριστεί τους γονείς μέσω της διατροφής του.

Ποια είναι η κύρια αιτία που κάποια παιδιά γίνονται "picky eaters" και πώς μπορούν οι γονείς να αντιμετωπίσουν αυτήν τη συμπεριφορά;

Η σίτιση αποτελεί μια ιδιαίτερα δύσκολη διαδικασία που απαιτεί την αρμονική λειτουργία πολλών διαφορετικών συστημάτων (γαστρεντερολογικό, νευρολογικό, μυοσκελετικό που να συμβαδίζει με το αναπτυξιακό στάδιο που βρίσκεται το παιδί). Έτσι η επιλεκτικότητα, μπορεί να οφείλεται σε έναν ή περισσότερους παράγοντες και μέσα σε αυτούς να επιδρά επιπλέον η αλληλεπίδραση του γονέα με το παιδί στα γεύματα (Goday).

Αιτίες που οδηγούν σε σοβαρή επιλεκτική σίτιση:

1. διαταραχές στη (στοματική) αισθητηριακή επεξεργασία (π.χ. υπερ- και υπο- ευαισθησία / αμυντικότητα)
2. στοματοκινητικές δυσλειτουργίες (π.χ. καθυστερημένη μετάβαση σε κομμάτια ή νευρολογικές διαταραχές)
3. παθολογικές καταστάσεις, με πιο συχνή την παλινδρόμηση
4. ψυχολογικές, π.χ. αρνητικές εμπειρίες με το φαγητό (περιστατικό πνιγμονής, πίεση στα γεύματα)

Ανάλογα με την/τις αιτία/ες που οδήγησαν στην επιλεκτική σίτιση, η αντιμετώπιση αυτής της συμπεριφοράς απαιτεί πρώτα την επίλυση ή αφαίρεση της αρχικής αιτίας π.χ. αντιμετώπιση ΓΟΠ, πριν επιχειρήσουν οι γονείς να βελτιώσουν τη διατροφή του παιδιού τους.

Ποια είναι η επίδραση της απαιτητικής διατροφής στην υγεία και την ανάπτυξη των παιδιών, και πώς μπορούμε να εξασφαλίσουμε πως λαμβάνουν τις απαραίτητες θρεπτικές ουσίες;

Η επιλεκτική σίτιση μπορεί να οδηγήσει σε έλλειψη συγκεκριμένων θρεπτικών συστατικών με αποτέλεσμα να επηρεάσει την ανάπτυξη και την υγεία του παιδιού. Πιο συγκεκριμένα, τα παιδιά που είναι picky eaters φαίνεται να λαμβάνουν λιγότερο σίδηρο, ψευδάργυρο και βιταμίνες Α, Β1, Β2, Β6, C, Ε και νιασίνη σε σχέση με τα παιδιά που δεν έχουν επιλεκτική σίτιση (Samuel).

Ανάλογα με τις τροφές που έχει αποκλείσει το παιδί από το διαιτολόγιό του μπορούμε να βρούμε εναλλακτικές που είναι πιο πιθανό να καταναλώσει και θα καλύψουν τις ανάγκες του.

Έτσι, αν το παιδί δεν τρώει:

• Κρέας → μπορούμε να δοκιμάσουμε να αυξήσουμε την κατανάλωση οσπρίων, ξηρών καρπών και σπόρων
• Λαχανικά → μπορούμε να επικεντρωθούμε σε ποικιλία φρούτων ή σε παρασκευές με κρυμμένα λαχανικά
• Ψάρι ή αυγά → μπορούμε να δοκιμάσουμε τα θαλασσινά ή/και να επικεντρωθούμε στην κατανάλωση των υπόλοιπων πρωτεϊνικών τροφών (όπως κρέας, κοτόπουλο και λιναρόσπορο)

Δυστυχώς δεν υπάρχει μια γενική οδηγία που μπορεί να εφαρμοστεί καθολικά σε όλα τα παιδιά. Με τη βοήθεια ενός παιδοδιατροφολόγου, που θα κρίνει τις ελλείψεις ανάλογα με το βαθμό του διατροφικού περιορισμού, μπορεί να σχεδιαστεί μια διατροφή βασισμένη σε τροφές που μπορεί να καταναλώσει το παιδί και να προτείνει λύσεις, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να κριθεί αναγκαία  η χρήση εμπλουτισμένων τροφών και διατροφικών συμπληρωμάτων, μέχρι να το παιδί να αυξήσει τη διατροφική του ποικιλία.