
Το άγγιγμα ως ρίζα, τραύμα και θεραπεία
Το γεγονός / η ιστορία
Λατρεύω δυο πράγματα από παιδί και νιώθω ευτυχία, πληρότητα, γαλήνη όταν τα φέρνω στον νου μου. Το ταχτάρισμα ¨καλώς τηνα την πέρδικα¨ και το κάμπινγκ. Και τα δύο, γιατί είναι στιγμές που οι γονείς με κράταγαν αγκαλιά, που τα σώματά μας γινόταν ένα την ώρα του ύπνου. Δεν υπήρχαν πολλές στιγμές αγγίγματος και αγκαλιάς στην παιδική μου ηλικία. Ο χρόνος έτρεχε, μαζί και οι υποχρεώσεις και δεν έφτανε για αγκαλιές. Μα η ανάγκη μου σαν παιδί για σωματική επαφή δεν έσβηνε και δεν την κάλυπτε ούτε το σκυλί μας, ούτε το νερό που με αγκάλιαζε στη θάλασσα, ούτε η επαφή με συνομιλήκους στα μαθήματα χορού. Αυτή η δίψα να ενωθεί το σώμα μου με το σώμα των ατόμων που είχα καταγράψει ως πηγή φροντίδας και αγάπης έμενε άσβεστη.
Η απάντηση του επαγγελματία
Το άγγιγμα είναι η πρώτη γλώσσα που μιλά ο άνθρωπος. Πριν τις λέξεις, πριν τη σκέψη, το σώμα μαθαίνει μέσα από την αγκαλιά να αναγνωρίζει την ασφάλεια. Οι πρώτες αυτές εμπειρίες χαράσσονται στον εγκέφαλο, επηρεάζοντας την ανάπτυξη και τη συναισθηματική μας ικανότητα να δεθούμε με τους άλλους. Η συναισθηματική παραμέληση στα παιδιά που δεν αγκαλιάστηκαν ποτέ, ή αγκαλιάστηκαν πολύ λίγο, όπως και το κακοποιητικό άγγιγμα συνδέεται με δυσκολίες στη ρύθμιση συναισθημάτων, με αυξημένο στρες και με ελλιπή ανάπτυξη των νευρωνικών κυκλωμάτων που σχετίζονται με την προσκόλληση και την ενσυναίσθηση. Η έλλειψη επαφής και αγάπης δεν αφήνει μόνο ψυχικά αλλά και σωματικά τραύματα, που εκδηλώνονται με πληθώρα ψυχοσωματικών διαταραχών.
Η συναισθηματική φροντίδα των πρώτων χρόνων αφήνει ανεξίτηλο αποτύπωμα στον εγκέφαλο. Το τρυφερό άγγιγμα ενεργοποιεί το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα, μειώνει την κορτιζόλη (ορμόνη του στρες) και αυξάνει την οξυτοκίνη (ορμόνη της αγάπης). Αυτές οι διαδικασίες ενισχύουν την ανάπτυξη του εγκεφάλου, ιδίως στις περιοχές που σχετίζονται με τη μνήμη, τη ρύθμιση συναισθημάτων και την κοινωνική σύνδεση. Έτσι, δημιουργούνται μνήμες ασφάλειας που λειτουργούν ως «άγκυρες» και μπορούν να προσφέρουν εσωτερική δύναμη σε στιγμές κρίσης. Αυτές οι μνήμες μπορούν να αναπλαισιώσουν τα τραυματικά βιώματα και να δημιουργήσουν νέες μνήμες ασφάλειας
Το άγγιγμα γράφει ιστορίες. Άλλες τραυματικές, άλλες θεραπευτικές. Κάθε φορά που αγκαλιάζουμε με αγάπη, χαρίζουμε στο παιδί έναν εσωτερικό χάρτη ασφάλειας που θα το στηρίξει σε όλη του τη ζωή.
Cascio, C. J., Moore, D., & McGlone, F. (2019). Social touch and human development. Developmental Cognitive Neuroscience, 35, 5–11. https://doi.org/10.1016/j.dcn.2018.04.009
Field, T. (2014). Touch. MIT Press.
Gerhardt, Sue (2016). Γιατί η αγάπη μετράει (Why Love Matters). Εκδόσεις Καλέντης
Maté, G. (2019). Όταν το σώμα λέει όχι. Key Books.
Teicher, M. H., & Samson, J. A. (2016). Annual Research Review: Enduring neurobiological effects of childhood abuse and neglect. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 57(3), 241–266. https://doi.org/10.1111/jcpp.12507
- παιδικά τραύματα
- θεραπεία τραυμάτων
- ψυχικό τραύμα
.png&w=3840&q=75&dpl=dpl_4UYeLXbFaz3rc3bwZsftsoJKS64q)