Τι κάνω όταν το παιδί μου θέλει να παίζει μόνο με οθόνες;

Η εικόνα είναι γνώριμη: το παιδί γυρίζει από το σχολείο, αφήνει την τσάντα, και πριν προλάβεις να ρωτήσεις «πώς ήταν η μέρα σου;» έχει ήδη ανοίξει το tablet. Οι οθόνες έχουν μπει τόσο βαθιά στην καθημερινότητα που συχνά νιώθουμε πως ανταγωνίζονται την επαφή μας μαζί του. Κι όμως, το ζήτημα δεν είναι να «πολεμήσουμε» την οθόνη αλλά να κατανοήσουμε τι ανάγκες καλύπτει για το παιδί και πως μπορούμε να τις καλύψουμε και αλλιώς.

Είναι παιχνίδι το tablet ή η τηλεόραση;

Το παιχνίδι με οθόνες μπορεί να δώσει χαρά, να φέρει γνώση, ακόμα και να ενισχύσει δεξιότητες, όταν είναι κατάλληλα επιλεγμένο και περιορισμένο χρονικά. Ωστόσο, η συνεχής χρήση μπορεί να περιορίσει άλλες πολύτιμες μορφές παιχνιδιού, όπως η δημιουργική κατασκευή, η σωματική δραστηριότητα, η κοινωνική αλληλεπίδραση. Σύμφωνα με την Αμερικανίδα κοινωνιολόγο Mildred Parten Newhall, το παιχνίδι στην παιδική ηλικία διακρίνεται σε 6 φάσεις:

Μοναχικό παιχνίδι
Παιχνίδι παρατήρησης
Παράλληλο παιχνίδι
Συνεργατικό παιχνίδι με απλή αλληλεπίδραση
Συνεργατικό παιχνίδι με κοινό στόχο
Σύνθετο συνεργατικό παιχνίδι με ρόλους

Αυτά δεν είναι «σκαλοπάτια» που ανεβαίνει το παιδί με τη σειρά, αλλά περισσότερο φάσεις που μπορεί να εναλλάσσονται ανάλογα με την ηλικία, το πλαίσιο και τη διάθεση. Όταν το παιδί περνάει πολύ χρόνο σε οθόνη, συχνά μένει περισσότερο στις ατομικές φάσεις και χάνει ευκαιρίες για τις συνεργατικές, που είναι κρίσιμες για την ανάπτυξη κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων.

Περιορισμός χρόνου χωρίς γκρίνια – Τεχνικές ρύθμισης που μειώνουν την ένταση

Η Isabelle Filliozat είναι Γαλλίδα ψυχοθεραπεύτρια, συγγραφέας και εκπαιδεύτρια γονέων, γνωστή για το έργο της γύρω από τη συναισθηματική νοημοσύνη και την ενσυνείδητη γονεϊκότητα και στην ερώτηση «Πώς σταματάει η οθόνη χωρίς γκρίνια;» προτείνει την τεχνική της γέφυρας: πριν ζητήσουμε από το παιδί να αφήσει την οθόνη, δημιουργούμε μια συναισθηματική «γέφυρα» που το βοηθά να περάσει ομαλά από τον ψηφιακό κόσμο στη ρεαλιστική καθημερινότητα. Αυτό μπορεί να γίνει με μια σύντομη σύνδεση - να δούμε για λίγο μαζί του τι παίζει, να ρωτήσουμε για τον χαρακτήρα του παιχνιδιού ή την ιστορία του βίντεο - και στη συνέχεια να το καλέσουμε σε μια δραστηριότητα εκτός οθόνης που συνδέεται με τα ενδιαφέροντά του. Έτσι, η μετάβαση δεν βιώνεται ως διακοπή, αλλά ως συνέχεια μέσα από τη σχέση. Μέσα από αυτό, το παιδί αισθάνεται ότι αναγνωρίζουμε τη δική του εμπειρία και έτσι είναι πιο έτοιμο να ακολουθήσει όταν του προτείνουμε να περάσουμε σε κάτι άλλο.

Η «γέφυρα» δεν είναι μόνο τεχνική αποφυγής της γκρίνιας. Είναι πράξη σύνδεσης: δείχνουμε ότι δεν ερχόμαστε να του «πάρουμε» κάτι, αλλά να το καλέσουμε κάπου.

Πώς να του ξυπνήσω το ενδιαφέρον για άλλα παιχνίδια;

Η πλήρης αντικατάσταση της οθόνης σπάνια έχει αποτέλεσμα· αυτό που λειτουργεί είναι η σταδιακή εισαγωγή εμπειριών που έχουν παρόμοια στοιχεία με αυτά που το έλκουν στην οθόνη:

Αν του αρέσουν τα βιντεοπαιχνίδια με κατασκευές, προσφέρετε δημιουργικά παιχνίδια με τουβλάκια ή υλικά κατασκευής.
Αν αγαπά τις ιστορίες, εντάξτε θεατρικό παιχνίδι ή ανάγνωση με δραματοποίηση/παραμύθια αλλιώς.

Αν το έλκουν οι αγώνες, φέρτε επιτραπέζια με συνεργατικό ή ανταγωνιστικό στοιχείο.

Η Giochi Preziosi μπορεί να γίνει πολύτιμος σύμμαχος γιατί η φιλοσοφία των παιχνιδιών της ενισχύουν την εξερεύνηση, τη συνεργασία και τη δημιουργικότητα. Από κάστρα και μουσικά όργανα μέχρι δημιουργικά σετ ζωγραφικής, προσφέρουν ευκαιρίες για εμπλοκή σε όλες τις φάσεις παιχνιδιού που περιέγραψε η Parten.
Όταν οι γονείς πάρουμε την δύσκολη απόφαση της οριοθέτησης στον χρόνο της οθόνης, χρειάζεται να υπάρχει κάτι ελκυστικό που να περιμένει το παιδί. Αυτό σημαίνει παιχνίδια που ενεργοποιούν το σώμα και το μυαλό, προσκαλούν στη δημιουργία και στην αλληλεπίδραση και τα παιχνίδια της Giochi Preziosi έχουν σχεδιαστεί με γνώμονα ακριβώς αυτό: να γίνουν εργαλεία εξερεύνησης.

Η οθόνη δεν είναι εχθρός· είναι ένα εργαλείο.

Η αληθινή πρόκληση είναι να διασφαλίσουμε ότι το παιδί έχει χώρο και χρόνο για κάθε είδους παιχνίδι, από το μοναχικό μέχρι το πιο σύνθετο συνεργατικό. Και αυτό επιτυγχάνεται όταν εμείς, ως γονείς, στεκόμαστε γέφυρα: ανάμεσα στον ψηφιακό και τον φυσικό κόσμο, ανάμεσα στο τώρα και στις αναπτυξιακές του ανάγκες. Με αυτόν τον τρόπο, βοηθάμε τα παιδιά να αναπτύξουν υγιείς συνήθειες και να χρησιμοποιούν την τεχνολογία με σκοπό, χωρίς να χάνουν τη χαρά της εξερεύνησης και της δημιουργικότητας.

Giochi Preziosi

Λίγα Λόγια για την εταιρεία

Από το 2003, η Giochi Preziosi Hellas φέρνει τη μαγεία & τη χαρά του παιχνιδιού στη ζωή μας. 22 χρόνια είναι δίπλα σε παιδιά και γονείς, γεμίζοντας τα ράφια –και τις καρδιές– με παιχνίδια που ξεχωρίζουν. Είναι μέρος του ευρωπαϊκού ομίλου GRUPPO PREZIOSI, ενός από τους μεγαλύτερους οργανισμούς στον χώρο του παιδικού προϊόντος, με παρουσία σε πολλές χώρες της Ευρώπης.

Αν σας λένε κάτι τα ονόματα Χελωνονιντζάκια, Bluey, Hello Kitty, Cocomelon τότε μάλλον έχετε ήδη γνωρίσει τα προϊόντα της!

Πέρα όμως από τα παιχνίδια, αυτό που πραγματικά ξεχωρίζει είναι η φιλοσοφία της εταιρίας: η Giochi Preziosi Hellas πιστεύει βαθιά στη δύναμη του παιχνιδιού ως μέσο ανάπτυξης. Στόχος της είναι να βοηθήσει τα παιδιά να χτίσουν σχέσεις – με τον εαυτό τους και με τους άλλους. Να φανταστούν, να δημιουργήσουν, να εξερευνήσουν κόσμους μαγικούς... πάντα με ασφάλεια, σεβασμό, χαμόγελο και ακεραιότητα.

Γιατί το παιχνίδι δεν είναι απλώς διασκέδαση. Είναι τρόπος να μεγαλώνουμε καλύτερα.