«Τι δεν προλαβαίνεις; Εγώ τα έκανα όλα!» – Όταν η σύγκριση γίνεται βάρος

Πόσο συχνά ακούγεται η παραπάνω φράση και πόσο συχνά μπορεί να μην λέγεται ολόκληρη αλλά να αφήνεται να εννοηθεί μέσα από συμπεριφορές και πλάγια κοιτάγματα, τη στιγμή που περισσότερο νιώθεις ότι χρειάζεσαι κάποιον να σε καταλάβει και να αναγνωρίσει την προσπάθεια σου και τη δυσκολία των όσων βιώνεις; Αυτή η αποστασιοποιημένη στάση στη δική σου απόγνωση ακούγεται από συγγενείς και γνωστούς προηγούμενων γενιών αλλά, με παρόμοια διατύπωση, και από συνομηλίκους και από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που επιμένουν να μας δείχνουν πόσο «εύκολο» είναι να τα κάνεις όλα και να μένεις και «ατσαλάκωτη/ος»!  Ας δούμε, λοιπόν, πώς θα αφήσουμε πίσω μας αυτό το στερεότυπο του οποίου η δύναμη κρύβεται στη σύγκριση ανάμεσα σε ανόμοιες καταστάσεις και εποχές και στην εντελώς υποκειμενική και τμηματική γνώση της πραγματικότητας που βιώνει ο καθένας μας. 

Όταν ακούς αυτό το στερεότυπο από γονείς προηγούμενων γενιών, θυμήσου ότι:

• Οι γονείς τώρα αφιερώνουν καθημερινά πολύ περισσότερο χρόνο στα παιδιά τους από όσο πριν από 50 χρόνια. Στις ευρωπαϊκές χώρες αυτή η αύξηση φτάνει στις 3 ώρες για τις μαμάδες και στη 1 ώρα για τους μπαμπάδες καθημερινά. Επομένως, δεν είναι συγκρίσιμος ο χρόνος που έχει τώρα στη διάθεσή του ένας γονιός σε σχέση με παλαιότερα για τον εαυτό του και για να διευθετήσει άλλες υποχρεώσεις, ενώ είναι πολύ περισσότερο παρών στη ζωή του παιδιού του.

• Τα κριτήρια που έπρεπε να πληρεί παλιότερα ένας γονιός για να είναι επαρκής ήταν πολύ πιο εφικτά και ξεκάθαρα σε σχέση με όσα ισχύουν τώρα. Όπως και για όλα, έτσι και για τον γονεϊκό ρόλο έχουμε πλέον άπειρες πληροφορίες και θεωρίες για το πως να είσαι «καλός γονιός». Και όλες αυτές τις απαιτήσεις που αφορούν πρακτικά σε όλες τις προσωπικές και γονεϊκές σου επιλογές και συμπεριφορές, πρέπει κάπως να τις χωρέσεις μέσα στην ημέρα σου, κάτι που παλαιότερες γενιές γονιών δεν είχαν.

• Συνολικά οι ατομικές, κοινωνικές και οικογενειακές απαιτήσεις που υπήρχαν παλαιότερα ήταν πολύ πιο περιορισμένες. Για τις προηγούμενες γενιές  ο πήχης της προσωπικής, οικογενειακής και κοινωνικής επιτυχίας και ευτυχίας, τόσο για τα παιδιά όσο και για τους γονείς, βρισκόταν πολύ πιο χαμηλά και εξαρτόταν περισσότερο από αυτό που ο καθένας επιθυμούσε για την ζωή του. Αυτές οι απαιτήσεις πέρα από πρακτικό χρόνο, μεταφράζονται και σε ψυχολογική πίεση για όλη την οικογένεια, κάτι που μας κάνει όλους πιο ευέξαπτους και λιγότερο αποτελεσματικούς στη διαχείριση των διαθέσιμων πόρων, ενώ δημιουργεί και επιπλέον ανάγκες.

• Παλαιότερα υπήρχε πολύ μεγαλύτερο υποστηρικτικό δίκτυο από οικογένεια και γειτονιά. It takes a village to raise a child, but it feels like a ghost town.

Αλλά και όταν ακούς αυτό το στερεότυπο από γονείς της δικής σου γενιάς, μην ξεχνάς ότι: 

• Η κοινωνία, αλλά και εμείς οι ίδιοι, κρίνουμε τον εαυτό μας με βάση όσα ΔΕΝ κάνουμε, όχι με βάση όσα κάνουμε. Έχουμε τόσο παρούσα την εικόνα της τελειότητας από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που είμαστε όλοι εξασκημένοι να εντοπίζουμε ατέλειες, ενώ όσα καταφέρνουμε και προλαβαίνουμε μοιάζουν να μην είναι ποτέ αρκετά. Έτσι ο στόχος πια δεν είναι να κάνουμε τα πράγματα όσο καλύτερα μπορούμε, αλλά το να τα κάνουμε τέλεια, κάτι που απλά είναι εξωπραγματικό.

• Όσο και να ακούς ότι γίνεται να τα προλάβεις όλα, ή έστω περισσότερα από όσα προλαβαίνεις εσύ ως τώρα, για σένα, αυτή την στιγμή απλά ΔΕΝ γίνεται! Το κατά πόσο έχεις υπερβεί τα όριά σου το ξέρεις μόνο εσύ και δεν χρειάζεται να σου το επιβεβαιώσει κανείς άλλος. Οποτεδήποτε και υπό οποιεσδήποτε συνθήκες συμβεί αυτό, αναγνώρισέ το και φρόντισε τον εαυτό σου. Δεν χρειάζεσαι την άδεια ή τη σύμφωνη γνώμη των άλλων! 

Τέλος, όποτε ακούς αυτό, αλλά και άλλα στερεότυπα, μην ξεχνάς ότι ποτέ δεν έχουμε ολόκληρη την εικόνα του τι συμβαίνει στο σπίτι του άλλου! To ότι κάποιος λέει ότι «τα προλάβαινε όλα» δεν σημαίνει ότι ήταν ευτυχισμένος, ότι όσο «έτρεχε» για να τα προλάβει είχε ποιότητα ζωής, ότι αυτά τα «όλα» είναι συγκρίσιμα με τα «όλα» που εσύ θέτεις για τον εαυτό σου και την οικογένειά σου, ότι τα έκανε όλα όπως εσύ θα ήθελες να τα κάνεις, ούτε ότι είχε τη διάθεση να τα κάνει. Μην ξεχνάς ότι δεν είναι αυτοσκοπός να τα προλαβαίνεις όλα, με οποιοδήποτε τίμημα.