Θηλασμός: Τα οφέλη του για την υγεία της μητέρας

Θηλασμός: Τα οφέλη του για την υγεία της μητέρας

Στις συζητήσεις μας γύρω από το μητρικό θηλασμό, πολλές φορές θα αναφερθούμε διεξοδικά στα οφέλη του για την υγεία και την ανάπτυξη του παιδιού. Έχουμε όμως αναρωτηθεί ποτέ πόσο συμβάλλει στην υγεία της μητέρας; Στο άρθρο αυτό θα απαριθμήσουμε τους τρόπους με τους οποίους ο μητρικός θηλασμός προάγει την υγεία και την ευεξία της μητέρας, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα.

  • Ο μητρικός θηλασμός συμβάλλει στην ταχύτερη επαναφορά της μήτρας μετά τον τοκετό.

Αυτό οφείλεται στην ορμόνη ωκυτοκίνη, η οποία εκκρίνεται όταν μια γυναίκα θηλάζει και προκαλεί συσπάσεις στη μήτρα, μειώνοντας την αιμορραγία.

  • Ο μητρικός θηλασμός συμβάλλει στη γρηγορότερη απώλεια βάρους.

Κατά τους πρώτους 3 μήνες μετά τον τοκετό, οι θηλάζουσες μητέρες μπορεί να χάσουν λιγότερο βάρος από τις μη θηλάζουσες ή ακόμα και να παρατηρήσουν αύξηση του βάρους τους. Αυτό συμβαίνει καθώς λόγω ορμονικών αλλαγών η όρεξή τους μπορεί να είναι αυξημένη ή και να είναι πιο επιρρεπείς στην αποθήκευση λίπους για την παραγωγή γάλακτος. Έπειτα, όμως, από τους πρώτους 3-6 μήνες, φαίνεται ότι παρουσιάζουν αύξηση στην καύση του λίπους και χάνουν βάρος ευκολότερα από ό,τι μητέρες που δεν θηλάζουν. Ας μην ξεχνάμε επίσης ότι ο θηλασμός είναι μια ενεργοβόρα διαδικασία που απαιτεί από τη γυναίκα επιπλέον 300 με 500 θερμίδες καθημερινά, επομένως σε συνδυασμό με ισορροπημένη διατροφή και άσκηση, η επαναφορά στο προ εγκυμοσύνης βάρος είναι ταχύτερη.

  • Μειώνεται ο κίνδυνος για εμφάνιση καρκίνου των ωοθηκών.

Συγκεκριμένα, είναι χαμηλότερος κατά 28-37%, με την προϋπόθεση ότι ο θηλασμός διαρκεί πάνω από ένα χρόνο.

  • Μειώνεται ο κίνδυνος για εμφάνιση καρκίνου του μαστού.

Γυναίκες που θήλασαν περισσότερο από 12 μήνες, παρουσιάζουν 26% χαμηλότερο κίνδυνο για εμφάνιση καρκίνου του μαστού, σε σχέση με αυτές που δεν θήλασαν. Για κάθε χρονιά θηλασμού, με αθροιστική επίδραση για κάθε παιδί που θήλασε η ίδια μητέρα, ο κίνδυνος μειώνεται προεμμηνοπαυσιακά κατά 4,3%.

  • Μειώνεται ο κίνδυνος για εμφάνιση καρκίνου του ενδομητρίου.

Έχει διαπιστωθεί πως κάθε 6 επιπλέον μήνες θηλασμού προστατεύουν τη μητέρα κατά 7% από την εμφάνιση καρκίνου του ενδομητρίου.

  • Συμβάλλει στην προστασία από τη νόσο της ενδομητρίωσης.

Ο κίνδυνος εμφάνισης της ενδομητρίωσης βρίσκεται έως και 40% μειωμένος στις γυναίκες που θήλασαν. Φαίνεται, μάλιστα, πως όσο μεγαλύτερο είναι το χρονικό διάστημα του θηλασμού, τόσο μικρότερος και ο κίνδυνος εμφάνισης της νόσου, καθώς για κάθε επιπλέον τρίμηνο μητρικού θηλασμού, μειώνεται και ο κίνδυνος ενδομητρίωσης κατά 8%. Αν δε, ο θηλασμός είναι αποκλειστικός, ο κίνδυνος μειώνεται κατά 14%.

  • Προκαλεί προσωρινή απουσία εμμηνόρροιας.

Αυτός ο μηχανισμός προσφέρει διπλό όφελος. Αφενός, συμβάλλει μερικώς στην αντισύλληψη (χωρίς να ασκεί 100% προστατευτική δράση), οπότε αποτρέπει μια γρήγορη νέα εγκυμοσύνη και δίνει χρόνο στο σώμα της μητέρας να επανέλθει. Αφετέρου, διατηρούνται τα αποθέματα σιδήρου μέσω της απουσίας έμμηνης ρύσης και μειώνεται η πιθανότητα αναιμίας.

  • Θωρακίζει από τον κίνδυνο της οστεοπόρωσης.

Κατά τη διάρκεια του θηλασμού μπορεί να παρατηρηθεί μείωση της οστικής πυκνότητας της μητέρας, όταν τα αποθέματα και η πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D δεν είναι επαρκή. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται επειδή διεγείρεται ο μεταβολισμός των οστών της μητέρας, με στόχο να αυξηθεί η συγκέντρωση ασβεστίου στο αίμα για να καλυφθούν οι ανάγκες του βρέφους, αλλά και επειδή η συγκέντρωση των οιστρογόνων, που ασκούν προστατευτική δράση στα οστά, είναι μειωμένη. Η κατάσταση αυτή δεν αποτελεί κίνδυνο για την υγεία της μητέρας, αναστρέφεται άμεσα μετά τον απογαλακτισμό και δεν αποτελεί παράγοντα κινδύνου για εμφάνιση οστεοπόρωσης στη μετέπειτα ζωή.

Αντιθέτως μάλιστα, φαίνεται πως ο θηλασμός προστατεύει τα οστά της μητέρας, καθώς για όσο μεγαλύτερο διάστημα εκείνη έχει θηλάσει αθροιστικά, τόσο δυνατότερα και υγιέστερα φαίνονται να βρίσκονται τα οστά της, αρκετά χρόνια μετά τον απογαλακτισμό.

  • Προστατεύει από την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2.

Και εδώ η σχέση είναι δοσοεξαρτώμενη: όσο περισσότερο θηλάζει μια γυναίκα, τόσο περισσότερο μειώνεται ο κίνδυνος εμφάνισης Διαβήτη Τύπου 2.

  • Bελτιώνει την καρδιαγγειακή υγεία της μητέρας αργότερα στη ζωή.

Γυναίκες που θήλασαν κάποια στιγμή στη ζωή τους έχουν μικρότερη πιθανότητα να παρουσιάσουν καρδιακή νόσο ή εγκεφαλικό επεισόδιο, συγκριτικά με γυναίκες που δεν θήλασαν.

  • Προάγει την ψυχική υγεία της μητέρας.

Οι μητέρες που θηλάζουν έχουν μικρότερες πιθανότητες να αναπτύξουν επιλόχειο κατάθλιψη, σε σχέση με μητέρες που δεν θηλάζουν ή απογαλακτίστηκαν νωρίς.

Με όλα όσα προαναφέρθηκαν, ανακύπτει και πάλι η τεράστια σημασία της έγκαιρης και έγκυρης ενημέρωσης της μητέρας σχετικά με το μητρικό θηλασμό, προκειμένου να έχει το υπόβαθρο να κάνει συνειδητά μια επιλογή που αφορά όχι μόνο το μωρό της, αλλά και τον ίδιο της τον εαυτό. Επίσης, διαψεύδεται περίτρανα ο μύθος που θέλει το θηλασμό να είναι άχρηστος μετά τους 6 μήνες, καθώς τα περισσότερα από τα οφέλη του για την υγεία της μητέρας είναι χρονοεξαρτώμενα.

Maternal weight-loss patterns during prolonged lactation

K G DeweyM J HeinigL A Nommsen

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/8338042/

Breast cancer and breastfeeding: collaborative reanalysis of individual data from 47 epidemiological studies in 30 countries, including 50302 women with breast cancer and 96973 women without the disease

Collaborative Group on Hormonal Factors in Breast Cancer

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12133652/

Association between breastfeeding and risk of endometrial cancer: a meta-analysis of epidemiological studies

Xiao Ma, Long-Gang ZhaoJiang-Wei SunYang YangJia-Li Zheng , Jing GaoYong-Bing Xiang 

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26258808/

Breastfeeding and maternal health outcomes: a systematic review and meta-analysis

Ranadip Chowdhury, Bireshwar Sinha, Mari Jeeva Sankar, Sunita Taneja, Nita Bhandari, Nigel Rollins, Rajiv Bahl and Jose Martines

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4670483/

Breastfeeding and maternal and infant health outcomes in developed countries

Stanley IpMei ChungGowri RamanPriscilla ChewNombulelo MagulaDeirdre DeVineThomas TrikalinosJoseph Lau

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17764214

History of breast feeding and risk of incident endometriosis: prospective cohort study

Leslie V Farland, Heather Eliassen, Rulla M Tamimi, Donna Spiegelman, Karin B Michels, Stacey A Missmer, professor6

https://www.bmj.com/content/358/bmj.j3778

Lactation is associated with greater maternal bone size and bone strength later in life

P K WiklundL XuQ WangT MikkolaA LyytikäinenE VölgyiE MunukkaS M ChengM AlenS Keinänen-KiukaanniemiS Cheng

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21927916/ 

Breast-feeding and maternal risk of type 2 diabetes: a prospective study and meta-analysis

Susanne Jäger, Simone Jacobs, Janine Kröger, Andreas Fritsche, Anja SchienkiewitzDiana Rubin, Heiner Boeing and Matthias B. Schulze

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4052010/

JAHA Spotlight on Pregnancy and its impact on maternal and offspring cardiovascular health

Mark W. Russell

https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/JAHA.121.025167