Σήματα Ηρεμίας Σκύλων (Μέρος 3ο)

Στα δύο πρώτα άρθρα (μέρος 1ο και μέρος 2ο) συζητήσαμε για την ευγενική γλώσσα των σκύλων, γιατί πρέπει να τη γνωρίζουμε και πώς το να ανταποκρινόμαστε στους σκύλους είναι σημαντικότερο από οποιαδήποτε εκπαίδευση!

Μία προσέγγιση πέρα από την Εκπαίδευση

Η εκπαιδεύτρια Τούριντ Ρούγκας «μητέρα των σημάτων ηρεμίας» μας λέει ότι το πιο σημαντικό εργαλείο στη σχέση μας με τους σκύλους είναι το σώμα μας. Το έχουμε πάντα μαζί μας, δεν μπορούμε να το ξεχάσουμε στο σπίτι και μπορούμε άμεσα να το χρησιμοποιήσουμε και να έχουμε θετικά αποτελέσματα στην επικοινωνία μας με τους σκύλους. 

Ακόμη και η ίδια σήμερα που είναι 85 ετών, μας λέει ότι δεν έχει κανένα πρόβλημα να δείξει σε ένα σκύλο τις φιλικές της προθέσεις, γυρνώντας απαλά το κεφάλι της ή στρέφοντας ελαφρώς το σώμα της εάν χρειαστεί. Με λίγα λόγια, ΠΑΝΤΑ μπορούμε να δείξουμε σε έναν σκύλο ότι είμαστε άτομα εμπιστοσύνης κι έχουμε φιλικές προθέσεις.

Θετική επιβράβευση και εσωτερικά κίνητρα

Πολλοί εκπαιδευτές, παρόλο που δεν χρησιμοποιούμε καμία απολύτως μορφή βίας ή εκφοβισμού (ούτε ψυχολογικού, ούτε σωματικού), αποφεύγουμε τη χρήση λιχουδιών και επιβραβεύσεων, ειδικά στο πρώτο στάδιο γνωριμίας με τους σκύλους. Θέλουμε ένας σκύλος να καταλάβει ότι είμαστε πράγματι φιλικοί, ότι του δίνουμε χρόνο κι ότι μπορεί να μας πλησιάσει (ή και όχι) χωρίς πίεση, δίνοντας έτσι αρκετή αυτενέργεια για να είναι όσο πιο ελεύθερη η επαφή μαζί μας.

Δηλαδή σκεφτόμαστε και παρατηρούμε πλέον ότι τα εσωτερικά κίνητρα, όπως και στους ανθρώπους, έχουν τεράστια σημασία σε πολλαπλά επίπεδα και στους σκύλους και σε άλλα ζώα και μάλιστα είναι ζωτικής σημασίας.

Ασφάλεια και οριοθετημένες επιλογές

Οι επιβραβεύσεις έχουν κι αυτές τον χρόνο τους και χρησιμοποιούνται για να εκπαιδεύσουμε πρακτικές ανάγκες όπως το χαλαρό περπάτημα σε λουρί, η επαναφορά και κάποια ακόμη (λίγα) πολύ χρήσιμα και απαραίτητα για τη συμβίωσή μας μαζί τους, ειδικά στις πόλεις. 

Τώρα είμαι σίγουρη ότι πολλά άτομα σκέφτεστε τι θα γίνει εάν πρέπει να κάνετε κάτι με τον σκύλο όπως να του δώσετε ένα φάρμακο ή να τον πάτε στον γιατρό. Πάντα η ασφάλεια είναι το σημαντικότερο και γι’ αυτό και οι επιλογές που δίνουμε, όπως και σε όλους γύρω μας, είναι οριοθετημένες. Έτσι όπως με ένα παιδί, όταν κάτι είναι άβολο αλλά απαραίτητο θα το κάνουμε, φροντίζοντας όμως να γίνει με τον πιο ήπιο και ευγενικό τρόπο. Και όπως και με τα παιδιά, όση περισσότερη αυτενέργεια και σεβασμός δίνεται τόσο καλύτερη και η συνεργασία..έτσι και με τους σκύλους!

Στερεότυπα και προσδοκίες

Στην κουλτούρα μας, ακόμα επικρατεί η άποψη ότι ο καλός κηδεμόνας έχει έναν σκύλο που τρέχει και τους χαιρετάει όλους, ή ότι ο φιλικός σκύλος είναι εκείνος που κάθονται όλοι να τον χαϊδέψουν. Ειδικά με τα παιδιά, που λαχταρούν τόσο πολύ την επαφή, πολλές φορές βλέπουμε ότι αρκετοί σκύλοι ανέχονται κάποιες καταστάσεις λόγω προσδοκιών των κηδεμόνων τους ή για να μη χαλάσουν χατίρι στα παιδιά. Όμως θέλουμε τα παιδιά να αναγνωρίζουν τα όρια των άλλων και να τα σέβονται, για να μπορούν άλλωστε κι εκείνα να  θέτουν αποτελεσματικά τα δικά τους! 

Πλέον οι περισσότεροι γονείς δεν αναγκάζουν τα παιδιά να λένε «ευχαριστώ» με το ζόρι, να τα φιλάει οποιοσδήποτε χωρίς να το θέλουν, να μιλάνε τα παιδιά σε κόσμο με το ζόρι ή να κάνουν οτιδήποτε με το οποίο δεν αισθάνονται όμορφα, μόνο και μόνο για να ευχαριστήσουν κάποιο άλλο άτομο…το ίδιο ακριβώς σκεφτόμαστε κι εμείς για τους σκύλους και θέλουμε να μεταδώσουμε αυτές τις ιδέες!

Επιπλέον είναι και σοβαρό θέμα ασφάλειας, γιατί μπορεί μεν ένας σκύλος να ανεχτεί μία κατάσταση, ο επόμενος όμως που θα συναντήσουν για τους οποιουσδήποτε λόγους μπορεί να μην είναι τόσο ανεκτικός. 

Δίνοντας σημασία στην εμπειρία των γύρω μας

Κάτι άλλο που βλέπουμε πολύ στην κουλτούρα μας και μοιάζει τόσο πολύ με την προσέγγιση που έχουν ειδικά οι παλαιότερες γενιές με τα παιδιά, είναι ιδέες του στυλ «κι εμείς παιδιά μεγαλώσαμε και ξέρουμε» και βλέπουμε ότι το ίδιο συναντάμε και στην φροντίδα των σκύλων.

Αυτή είναι μια εξαιρετική μελέτη που έγινε σε ένα καταφύγιο γατών η οποία περιγράφει την αλληλεπίδρασή τους με τους ανθρώπους που επέλεξαν να συμμετέχουν στην έρευνα. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως οι άνθρωποι οι οποίοι είχαν την περισσότερη αυτοπεποίθηση πως γνώριζαν από γάτες και πίστευαν ότι είχαν πολύ μεγάλη εμπειρία, έκαναν και τα μεγαλύτερα λάθη στον τρόπο που άγγιζαν και συναναστρέφονταν με αυτές. Με λίγα λόγια δεν καταλάβαιναν πότε οι γάτες δεν αισθάνονταν άνετα. 

Το θετικό είναι πως όταν οι άνθρωποι ενημερώνονται και τους δίνονται οδηγίες και σωστές πληροφορίες για να παρατηρούν σωστότερα, τότε μαθαίνουν πολύ γρήγορα και βελτιώνουν τη συμπεριφορά τους!

Όπως πλέον δεν θέλουμε «καλά παιδιά», αλλά χαρούμενα και υγιή παιδιά, έτσι κι εμείς που ασχολούμαστε με την ηθική φροντίδα των σκύλων λέμε ότι δεν θέλουμε «υπάκουους σκύλους» που έχουν παραιτηθεί και κάνουν ό,τι θέλουμε, αλλά σκύλους με περιέργεια και χαρά για ζωή!

Συνοψίζοντας:

Τα σήματα ηρεμίας καθώς και τα σήματα απόστασης είναι μέρος της εγγενούς γλώσσας των σκύλων και οφείλουμε να τα γνωρίζουμε, να τα σεβόμαστε και να τα διδάσκουμε στα παιδιά.

Όλοι οι σκύλοι, από κουτάβια ακόμη, τα χρησιμοποιούν για να επικοινωνούν με το περιβάλλον τους.

Χρειάζεται προσεκτική παρατήρηση και εξάσκηση ώστε να καταλαβαίνουμε πώς αισθάνονται οι σκύλοι και να ανταποκρινόμαστε κατάλληλα. Όσο καλύτερα τους κατανοούμε τόσο περισσότερο δίνουμε χώρο και χρόνο να επικοινωνήσουν καθώς και ασφαλείς επιλογές για να ζουν μία όμορφη ζωή.

Αυτά λοιπόν από εμένα για την εισαγωγή στα σήματα ηρεμίας. Για περισσότερες πληροφορίες προτείνω το βιβλίο της Τούριντ Ρούγκας «Σήματα Ηρεμίας: Μιλώντας τη Γλώσσα των σκύλων» από τις εκδόσεις wuf wei.