Πώς να ενισχύσω την αυτοεκτίμηση του παιδιού στο σχολείο;

Όταν ένα παιδί γυρίζει από το σχολείο λέγοντας «Δεν είμαι καλός σε τίποτα» η πρώτη μας παρόρμηση είναι να το καθησυχάσουμε ή να το διορθώσουμε. Όμως η αυτοεκτίμηση δεν έρχεται από λόγια που ακούμε μόνο όταν πετυχαίνουμε. Καλλιεργείται μέσα από τη σταθερή εμπειρία ότι αξίζουμε για αυτό που είμαστε, τόσο στις στιγμές που προσπαθούμε όσο και σε εκείνες που δυσκολευόμαστε. Οι έρευνες της Carol Dweck για τη νοοτροπία ανάπτυξης δείχνουν ότι η αξία που αποδίδει το παιδί στον εαυτό του ενισχύεται όταν η σχέση με τον γονιό του δεν εξαρτάται από την επίδοση, αλλά παραμένει σταθερή και ασφαλής σε κάθε περίσταση.

Η Ενθάρρυνση δεν είναι το ίδιο με την Επιβράβευση

Ας κάνουμε ένα βήμα πίσω. Πολλοί γονείς μπερδεύουν την ενθάρρυνση με την επιβράβευση. Δεν χρειάζεται να πούμε «μπράβο» για να ενισχύσουμε την αυτοεκτίμηση του παιδιού γιατί η επιβράβευση εστιάζει μόνο στο αποτέλεσμα και λειτουργεί σαν ανταμοιβή μετά την επιτυχία. Αντίθετα, η ενθάρρυνση αναγνωρίζει την προσπάθεια, τη βελτίωση και τα βήματα προόδου, ακόμα κι αν το αποτέλεσμα δεν είναι τέλειο. Όπως υποστηρίζει ο Αμερικανός συγγραφέας και εκπαιδευτικός ερευνητής Alfie Kohn, η υπερβολική επιβράβευση μπορεί να είναι εξίσου επιβλαβής με την κριτική, καθώς δημιουργεί εξάρτηση από την εξωτερική επιβεβαίωση και περιορίζει την εσωτερική κινητοποίηση. Ένα «Είδα πόσο προσπάθησες να λύσεις αυτή την άσκηση» έχει πολύ μεγαλύτερη αξία από το «Μπράβο που τα κατάφερες», γιατί μεταφέρει το μήνυμα ότι η διαδικασία μετράει όσο και το αποτέλεσμα.

Η αυτοεκτίμηση αρχίζει από τις μικρές επιλογές

Η αυτοεκτίμηση χτίζεται όταν το παιδί νιώθει ότι είναι σημαντικό ως πρόσωπο - όχι μόνο ως μαθητής και η αίσθηση του «με βλέπουν και με αποδέχονται» ενισχύεται όταν αναγνωρίζουμε την ολότητά του: τις ιδέες του, το χιούμορ του, το στυλ του, τον τρόπο που χειρίζεται τις προκλήσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι αγνοούμε τις επιδόσεις του, αλλά ότι δίνουμε ισότιμη βαρύτητα στα υπόλοιπα στοιχεία της προσωπικότητάς του. Η καθημερινότητα στο σχολείο είναι γεμάτη στιγμές όπου το παιδί δοκιμάζει την αυτοεικόνα του - όχι μόνο στις επιδόσεις, αλλά και στο πώς παρουσιάζει τον εαυτό του. Ακόμα και το τι θα φορέσει είναι μια μορφή δήλωσης: «Αυτό είμαι.»
Όταν του δίνουμε χώρο να συμμετέχει σε επιλογές για το ντύσιμό του, του δείχνουμε ότι η φωνή του έχει βαρύτητα. Και αυτή η αίσθηση “μετράω” περνά και μέσα στην τάξη, έξω από την τάξη και σε όλες τις σχέσεις του.

Πώς να ενθαρρύνεις το παιδί σου ουσιαστικά

Αντί για το γενικό «μπράβο», δοκίμασε φράσεις που αναγνωρίζουν συγκεκριμένα την προσπάθεια ή τα συναισθήματα του παιδιού:

• «Είδα πόσο δυσκολεύτηκες και δεν τα παράτησες.»
• «Μου άρεσε που δοκίμασες διαφορετικό τρόπο.»
• «Μου αρέσει το στυλ που επιλέγεις κάθε φορά, είναι πολύ “εσύ!”»

Έρευνες δείχνουν πως τα παιδιά που λαμβάνουν τέτοιου είδους συγκεκριμένη ενθάρρυνση, αντί για απλά γενικά «μπράβο», αναπτύσσουν υψηλότερη εσωτερική αξία και αυτενέργεια, δηλαδή μαθαίνουν να πιστεύουν περισσότερο στις δυνάμεις τους και να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες (Mueller & Dweck, 1998). Σε αυτό το πλαίσιο, η γλώσσα που χρησιμοποιούμε γίνεται καθοριστική. Οι λέξεις μας μπορούν να ενδυναμώσουν ή να αποδυναμώσουν την αυτοεικόνα του γι’αυτό και η περιγραφή συγκεκριμένων παρατηρήσεων αντί για αξιολογήσεις βοηθά το παιδί να εστιάσει στη δική του αίσθηση επιτυχίας.

Πώς να διαχειριστείς τη δική σου απογοήτευση

Η απογοήτευση είναι φυσική. Όταν βλέπουμε το παιδί να μην “προσπαθεί αρκετά” ή να “μην αποδίδει” κάτι μέσα μας στεναχωριέται ή θυμώνει. Αλλά αν δεν επεξεργαστούμε αυτά τα συναισθήματα, το παιδί μπορεί να τα ερμηνεύσει ως ένδειξη ότι η αγάπη ή η αποδοχή μας εξαρτάται από την επιτυχία του. Μια παύση, μια ανάσα, μια φράση όπως: “Χρειάζομαι λίγο χρόνο για να δω πώς νιώθω. Δεν έχει να κάνει με εσένα.” …είναι πολύ πιο ενδυναμωτική απ’ ότι νομίζουμε, προστατεύει τη σχέση και επιτρέπει στο παιδί να μην χρεώνει στον εαυτό του τις αντιδράσεις μας.

Η γέφυρα: από την αυτοέκφραση στην αυτοπεποίθηση

Η ενίσχυση της αυτοεκτίμησης δεν περιορίζεται μόνο στις σχολικές εργασίες. Εκδηλώνεται και μέσα από μικρές επιλογές που δίνουν στο παιδί χώρο να πει «Αυτό είμαι», όπως αναφέραμε και πριν και ναι, ακόμη και η επιλογή ρούχων μπορεί να αποτελέσει μέσο έκφρασης της ταυτότητάς του. Όταν συμμετέχει ενεργά σε αυτές τις αποφάσεις καλλιεργεί την αίσθηση ότι η φωνή του έχει βαρύτητα. Η εικόνα που βλέπει στον καθρέφτη μπορεί να λειτουργήσει ως υπενθύμιση ότι είναι ελεύθερο να εκφράζεται όπως νιώθει και αυτή η αίσθηση ασφάλειας μεταφέρεται και στο σχολικό περιβάλλον.

Σε αυτή τη διαδικασία, πρακτικά εργαλεία όπως η επιλογή άνετων, λειτουργικών και αισθητικά ευχάριστων ρούχων παίζουν τον ρόλο τους. Οι συλλογές της DPAM έχουν στην βάση της φιλοσοφίας τους είδη ένδυσης που επιτρέπουν κίνηση, παιχνίδι και ελευθερία έκφρασης, για να υποστηρίξουν αυτές ακριβώς τις ανάγκες. Τα πρωτότυπα σχέδια στις συλλογές αυτές είναι γεμάτα χρώματα και φαντασία και λένε τις δικές τους ιστορίες για να ταιριάζουν στον χαρούμενο κόσμο των παιδιών. Κι αυτό γιατί όταν το παιδί νιώθει ότι το εξωτερικό του παρουσιαστικό αντανακλά αυτό που είναι μέσα του, ενισχύεται η εσωτερική του αυτοπεποίθηση.

Κάθε φορά που αφήνουμε ένα παιδί να εκφραστεί μέσα από λόγια, πράξεις ή στυλ, χτίζουμε ένα εσωτερικό σπίτι ασφάλειας. Κάθε εμπειρία που του επιτρέπει να νιώθει ότι έχει φωνή, ασφάλεια και αποδοχή, χτίζει αυτό το εσωτερικό σπίτι στο οποίο μπορεί να επιστρέφει ξανά και ξανά. Κι όταν αυτό το σπίτι είναι γερό, τότε και η τάξη, και οι βαθμοί, και οι προκλήσεις της ζωής γίνονται πεδία όπου μπορεί να σταθεί με σιγουριά, γιατί ξέρει ότι είναι ήδη αρκετό.

DPAM: Ρούχα με χρώμα, μήνυμα και φαντασία

Λίγα λόγια για την εταιρεία

Η DPAM αποτελεί τμήμα μιας διεθνούς αλυσίδας καταστημάτων, εξειδικευμένης στον τομέα της παιδικής ένδυσης, υπόδησης και αξεσουάρ. Δημιουργεί ρούχα που χαμογελούν, γεμάτα χρώματα και χαρά, πάντα με γνώμονα την υψηλή ποιότητα, αγκαλιάζοντας την παιδικότητα, την ξεγνοιασιά και την αθωότητα. 

Οι συλλογές περιλαμβάνουν ενδύματα για καθημερινή χρήση, ειδικές περιστάσεις και εποχιακά κομμάτια. Στη DPAM θα βρείτε και τη μεγαλύτερη συλλογή από δερμάτινα παπούτσια, sneakers, σανδάλια και casual επιλογές που θα λατρέψει κάθε παιδί! Με περισσότερα από 25 επώνυμα brands, καλύπτουμε κάθε ανάγκη και ηλικία — από τα πρώτα βήματα μέχρι το σχολείο και τις αθλητικές δραστηριότητες.

Για περισσότερες πληροφορίες: www.dpam.gr