Πώς να διαχειριστείς την κριτική & τις ανεπιθύμητες συμβουλές στη γονεϊκότητα

Με το που γίνεται κάποιος γονιός, γίνεται ταυτόχρονα και αποδέκτης δεκάδων συμβουλών, συχνά, συνοδευόμενες από κριτική και πίεση. Το να υιοθετείς μια προσέγγιση ανατροφής διαφορετική από εκείνους που σε περιτριγυρίζουν απαιτεί τόλμη, εμπιστοσύνη στον εαυτό σου και στο τι θέλεις να προσφέρεις στο παιδί σου, καθώς και αρκετή υπομονή και ψυχική δύναμη να μην απομακρύνεσαι από το κέντρο σου, όταν οι άλλοι έρχονται να σε αμφισβητήσουν στον ρόλο σου ως γονέα. 

Πώς να αντιμετωπίσω τις πιέσεις από το περιβάλλον μου για το πώς να μεγαλώσω το παιδί μου;

Η διαφοροποίηση πάντα τρομάζει τους άλλους. Και το να διαφοροποιείσαι στον τρόπο που θα επιλέξεις να αναθρέψεις το παιδί σου από τις προηγούμενες γενιές ή τα ευρέως αποδεκτά κοινωνικά πρότυπα, φαντάζει τρομακτικό για κάποιους. Και΄, πίσω από την πίεση που θα δεχτείς για να μην διαφοροποιηθείς, κρύβεται ο δικός τους φόβος για το διαφορετικό, για το άγνωστο και η καλή τους πρόθεση να είσαστε εσύ και το παιδί σου ασφαλείς. 

Μα  για να έχεις επιλέξει έναν διαφορετικό τρόπο ανατροφής από εκείνους, κάτι δεν λειτούργησε ως τώρα καλά σε εσένα που ανατράφηκες με τα δικά τους πρότυπα. Κάνε, λοιπόν, τα δικά σου τραύματα, τις δικές σου πληγές και τα δικά σου ανεκπλήρωτα «Θα ήθελα οι γονείς μου να…» φάρο στο να επιμένεις να ακολουθείς τον τρόπο ανατροφής που επέλεξες, κόντρα στο τι οι άλλοι θεωρούν καλό για εσένα. 

Δες την πίεση αυτή που δέχεσαι σαν την κατάλληλη ευκαιρία που σου δίνεται να μάθεις να οριοθετείσαι και να οριοθετείς. 

• Ξεκίνα με το να μένεις μακριά από άτομα που σε πιέζουν να αλλάξεις, επικοινωνώντας τους το γιατί και αναγνωρίζοντας την καλή τους πρόθεση: «Καταλαβαίνω ότι θες το καλό μου και μου τα λες όλα αυτά. Μα με αμφισβητείς ξανά και ξανά ως γονέα με το να μου λες τι να αλλάξω και τι να κάνω. Και δυσφορώ με αυτό. Και αρχίζω να αμφιβάλλω για τον εαυτό μου. Και αυτό δεν βοηθάει ούτε εμένα, ούτε το παιδί μου. Γι αυτό, καλύτερα ας μην συζητάμε για το παιδί και ας βρισκόμαστε χωρίς αυτό, ωσότου νιώσω ότι αποδέχεσαι τον τρόπο που έχω επιλέξει να μεγαλώσω το παιδί μου».
• Ζήτα συμπαράσταση από τον/την σύντροφό σου. Συχνά, όταν οι πιέσεις έρχονται από τους γονείς των συντρόφων, η αδυναμία του ενός ή και των δύο συντρόφων να οριοθετηθούν απέναντι στους παππούδες, επιφέρει συγκρούσεις μεταξύ τους και τεταμένο κλίμα στην οικογένεια, την οποία άθελά του, εισπράττει το παιδί. Συζητήστε ανοιχτά με τον/την σύντροφο στο πώς θα σταθείτε από κοινού στις πιέσεις τρίτων. Αν διαφωνείτε, ας σεβαστείτε το δικαίωμά σας να διαφωνείτε και θέστε ως κοινό στόχο το να μην επιλύονται οι διαφωνίες αυτές μπροστά στο παιδί και να παίρνετε αποφάσεις για την οικογένειά σας οι δυο σας και όχι να αποφασίζουν τρίτα άτομα. Παράδειγμα υπεράσπισης της σύμπνοιας ενός ζευγαριού που διαφωνεί είναι «Μαμά, εγώ μπορεί να είμαι εντάξει να βλέπει ο Γιωργάκης τηλεόραση για να φάει, μα ο Τάκης δεν συμφωνεί. Και σαν μπαμπάς του έχει δικαίωμα στην ανατροφή του παιδιού και θα σεβαστώ την γνώμη του. Και θα το συζητήσω εγώ μαζί του για το πώς θα το διαχειριστούμε».
• Επικοινώνησε και δώσε χώρο στην πίεση που νιώθεις να εκφραστεί και να εκτονωθεί. Τα συναισθήματα που καταπιέζονται βρίσκουν διέξοδο μέσα από νευρικές συμπεριφορές και άδικα ξεσπάσματα. Μοιράσου τα όσα νιώθεις με άτομα που θα σε κατανοήσουν. Ομάδες γονέων, συνάδελφοι ή φίλοι που μοιράζεστε κοινές αξίες, πεποιθήσεις και πρακτικές ανατροφής θα αγκαλιάσουν αυτά σου τα αισθήματα και θα σε επανατροφοδοτήσουν για να συνεχίσεις στον δρόμο που χάραξες.
• Συχνά, η εξάντληση, επιτείνει την πίεση που νιώθουμε ότι μας ασκείται, μας καθιστά ευάλωτους και νιώθουμε αδύναμοι στο να αντισταθούμε. Δώσε στον εαυτό σου χρόνο για αυτοφροντίδα, ζήτησε υποστήριξη και επίτρεψε και σε άλλους να αναλάβουν κομμάτια ευθυνών που ως τώρα είχες αναλάβει εξ ολοκλήρου. Μην επιτρέψεις στην εξάντληση να σε κάνει να υποκύψεις στην πίεση. 
• Στην προσπάθειά μας να αντισταθούμε στην πίεση ελλοχεύει ο κίνδυνος να γίνουμε πολύ άκαμπτοι, σκληροί και να απορρίψουμε κάθε έναν που έχει διαφορετική άποψη στην ανατροφή από εμάς και να τον δούμε ως απειλή. Αν ξαφνικά βλέπεις παντού εχθρούς, ίσως η εσωτερική σου πίεση έχει αυξηθεί υπερβολικά και η αναζήτηση ενός συμβούλου ή θεραπευτή σε βοηθήσει να επανέλθεις στο κέντρο σου. 

Πώς να φιλτράρω και να επιλέξω τις συμβουλές που είναι κατάλληλες για εμένα και το παιδί μου;

Οι συμβουλές έχουν πάντα κρυμμένη μια καλή πρόθεση, δηλαδή το να κάνουμε τη ζωή εκείνου που του προσφέρουμε μια συμβουλή πιο εύκολη. Μόνο, που το τι εμείς θεωρούμε ότι θα βοηθήσει τον άλλον δεν είναι πάντα αυτό που πραγματικά ο άλλος έχει ανάγκη. Και ακούγοντας κάποιος μια συμβουλή, ίσως να μην νιώσει αυτή την καλή πρόθεση, αλλά να εισπράξει ένα μήνυμα ότι δεν είναι αρκετά καλός και κάτι χρειάζεται να αλλάξει. 

Σαν νέος γονέας θα δεχτείς αμέτρητες συμβουλές από άλλες μαμάδες, συγγενείς, συναδέλφους, φίλες. Κάποιες από αυτές θα τις έχεις ζητήσει ο ίδιος και σου είναι πιο εύκολο να τις ακούσεις, όσο κι αν τελικά σε μπερδεύουν. Μα εκείνες που σε εξοργίζουν, είναι όσες ποτέ δεν ζήτησες να πάρεις και αυθαίρετα τρύπωσαν στο μυαλό σου!

Μερικά tips για να δέχεσαι τις κατάλληλες συμβουλές είναι:

• Αναζήτησε κάποιον ειδικό ή γονείς που θαυμάζεις τον τρόπο που ανατρέφουν τα παιδιά τους για να συμβουλευτείς και απόφυγε να μαζέψεις δεκάδες συμβουλές από ανειδίκευτους «ειδικούς», που στο τέλος, απλά θα σε μπερδέψουν. 
• Αν δεχτείς συμβουλές, τις οποίες δεν ζήτησες, ευχαρίστησε εκείνον που στις έδωσε, οριοθέτησέ τον με ευγένεια και πέτα τες στα σκουπίδια. Ένα ευγενικό «Ευχαριστώ πολύ για το ενδιαφέρον σου. Η μέθοδος που έχω επιλέξει λειτουργεί στον δικό της χρόνο και την εμπιστεύομαι», αντί «Να κοιτάς την δουλειά σου, δεν σε ρωτήσαμε», αρκεί. 
• Άκου την εσωτερική σου φωνή. Αυτό που σε συμβούλεψαν εσένα θα σου άρεσε να το δεχτείς σαν παιδί; Αν ήμουν εγώ παιδί τι θα είχα ανάγκη να ακούσω;
• Παρατήρησε το παιδί σου. Λειτουργεί η συμβουλή που δέχτηκες σε εκείνο ή δυσφορεί;
• Βοηθάει η συμβουλή που δέχτηκες το παιδί να χτίσει πολύτιμες δεξιότητες ζωής;
• Αυτή η συμβουλή θα λειτουργήσει τώρα πυροσβεστικά, αλλά θα βλάψει τη σχέση σας σε βάθος χρόνου (π.χ. δωροδοκία) ή θα είναι μια ευκαιρία ενδυνάμωσης για το παιδί σου(π.χ. όχι και υποστήριξη στη ματαίωση);
• Καμία συμβουλή από κανέναν ειδικό δεν είναι «Ευαγγέλιο». Σε κάθε οικογένεια, σε κάθε παιδί, σε κάθε άτομο, ταιριάζει κάτι μοναδικό και δεν ταιριάζουν όλα σε όλους. 
• Μην απογοητευτείς αν η συμβουλή που πήρες από έναν ειδικό δεν δουλεύει με το παιδί σου ή δεν μπορείς να την υποστηρίξεις. Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει 100% τις συνθήκες της ζωής σας και να σου δώσει μια πετυχημένη συμβουλή αν δε σε γνωρίσει πρώτα σε βάθος. 
• Παρατήρησε τι δεν λειτούργησε σε μια «αποτυχημένη» συμβουλή και επαναδιαπραγματεύσου τις συνθήκες και τα δεδομένα. Η γονεϊκότητα θέλει χρόνο. Βήμα βήμα θα ανακαλύψεις τι ταιριάζει καλύτερα στο δικό σου παιδί. 
• Προτίμησε ειδικούς και άτομα που θα αφιερώσουν χρόνο να μιλήσουν με εσένα, θα ρωτήσουν πληροφορίες για την οικογένειά σας και θα σε καθοδηγήσουν να βρεις εσύ την ιδανική λύση για το δικό σου παιδί. Απόφυγε ειδικούς που δίνουν μασημένες λύσεις, δεκαλόγους επιτυχίας και πάντα έχουν μια απάντηση, χωρίς διερεύνηση στο «Τι να κάνω τώρα;».
• Αναρωτήσου τι γνώσεις και τι εμπειρία έχει εκείνος που σου δίνει μια συμβουλή. Θα συμβουλευόσουν ποτέ τον κρεοπώλη σου για το πώς να λύσεις μια εξίσωση μαθηματικών τρίτου βαθμού;