
Πρώτη φορά στον παιδικό σταθμό: Συμβουλές για ομαλή προσαρμογή
Tι μπορούμε να περιμένουμε κατά την προσαρμογή του μωρού στον παιδικό σταθμό, τι είναι φυσιολογικό στη συμπεριφορά του και πώς η περίοδος της προσαρμογής μπορεί να γίνει πιο εύκολη για όλους;
Πόσο γρήγορα θα συνηθίσει το παιδί στον παιδικό σταθμό;
Το πόσο γρήγορα θα συνηθίσει το παιδί στον παιδικό σταθμό, εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η ηλικία του, η ιδιοσυγκρασία του, αλλά και το πρόγραμμα που ακολουθούν στον παιδικό σταθμό και ο τρόπος με τον οποίο προχωρούν στην προσαρμογή των παιδιών.
Επομένως, μπορεί να έχουμε πολύ διαφορετικούς χρόνους για διαφορετικά παιδιά. Σε κάθε περίπτωση, έχει μεγάλη σημασία η επιλογή του παιδικού σταθμού, σε σχέση με το πρόγραμμα που ακολουθεί. Είναι σημαντικό να καλύπτονται οι συναισθηματικές ανάγκες των βρεφών/νηπίων, με ενσυναίσθηση, κατανόηση και να υπάρχει ως στόχος η δημιουργία ενός ασφαλούς συναισθηματικού δεσμού του παιδιού με το προσωπικό του παιδικού σταθμού.
Συζητήστε με τους υπεύθυνους του παιδικού σταθμού, ρωτήστε για τον τρόπο με τον οποίο θα γίνει η προσαρμογή, αν θα είστε κι εσείς μαζί με το παιδί στην αρχή ή όχι, αν θα υπάρχει κάποια δασκάλα η οποία θα είναι διαθέσιμη να βοηθήσει τα μωρά που κλαίνε να ρυθμιστούν και να ηρεμήσουν και με ποιον τρόπο θα γίνεται αυτό, ποιες θα είναι οι κινήσεις τους αν το παιδί δείχνει να δυσκολεύεται πολύ να προσαρμοστεί και συνεχίζει να κλαίει ακόμα μετά από ένα διάστημα προσαρμογής.
Αν κάτι σας προβληματίζει ή είναι αντίθετο με τις δικές σας αποφάσεις σε σχέση με τη διαπαιδαγώγηση του παιδιού σας ή με το ένστικτό σας, μη διστάσετε να συνεχίστε να ψάχνετε και να δείτε και άλλους παιδικούς σταθμούς, μέχρι να βρείτε αυτόν που θα σας κάνει να νιώσετε ασφαλείς σε σχέση με την ασφάλεια και τη συναισθηματική ευημερία του παιδιού σας!
Πώς μπορώ να διαχειριστώ το κλάμα του παιδιού όταν το αφήνω στον παιδικό;
Το κλάμα του παιδιού είναι ο τρόπος επικοινωνίας του.
Για τα πολύ μικρά μωράκια, που θα πάνε βρεφικό σταθμό, είναι ο μόνος τρόπος επικοινωνίας. Αλλά και τα μεγαλύτερα παιδάκια, μέσω του κλάματος εκτονώνουν την ένταση και επικοινωνούν όλα τα δύσκολα συναισθήματα τα οποία βιώνουν.
Η έναρξη του παιδικού σταθμού, είναι για τα παιδιά μία καινούρια κατάσταση, που σαφώς τα αγχώνει. Είναι λοιπόν αναμενόμενο να κλαίνε, ιδιαίτερα το πρώτο διάστημα της προσαρμογής.
Αυτό που θα πρέπει να θυμάστε είναι πως το κλάμα απευθύνεται σε εσάς! Στο πρόσωπο που το μωρό νιώθει τη μεγαλύτερη ασφάλεια! Και με αυτόν τον τρόπο, σας επικοινωνεί το άγχος του για τη νέα συνθήκη, για τον αποχωρισμό, για το άγνωστο. Είναι μια υγιής αντίδραση του παιδιού και ως τέτοια θα πρέπει να την εκλάβετε. Ο στόχος σας δεν είναι απλά να σταματήσει να κλαίει το παιδί, αλλά να νιώσει σταδιακά ασφάλεια στο νέο περιβάλλον, ώστε να πηγαίνει με χαρά και προσμονή και να περνάει όμορφα.
Είναι πολύ δύσκολο να ακούμε το παιδί μας να κλαίει, όλοι οι γονείς έχουν ενστικτωδώς την επιθυμία να κάνουν κάτι για να σταματήσει το κλάμα. Αυτό, όμως, πολλές φορές οδηγεί σε λανθασμένες αντιδράσεις.
Αυτά που θα πρέπει να έχετε στο νου είναι τα εξής:
- Χρειάζεται να έχετε δουλέψει από πριν την ασφαλή προσκόλληση του παιδιού.
- Είναι σημαντικό να έχουν δουλευτεί οι μικρότεροι αποχωρισμοί με το παιδί, ώστε να αισθάνεται ότι πάντα θα επιστρέφετε και δεν θα σας χάσει.
- Πάντα χαιρετάτε το παιδί όταν φεύγετε, με ειλικρίνεια. Δεν είναι σωστό να φεύγετε κρυφά για να μην κλάψει, καθώς έτσι το παιδί θα βιώνει συνεχώς την αγωνία ότι ανά πάσα στιγμή μπορεί να σας χάσει. Αυτό θα κάνει πολύ δύσκολους όλους τους αποχωρισμούς στο μέλλον.
- Δεχτείτε το κλάμα του ως τη φυσιολογική αντίδρασή του στην απουσία σας.
- Έχετε στο νου σας ότι εφόσον είναι σε ένα ασφαλές πλαίσιο με ενήλικες οι οποίοι είναι φροντιστικοί και ασφαλείς για το παιδί, πολύ γρήγορα θα ξεχαστεί και θα εμπλακεί στις διάφορες δραστηριότητες που του προτείνονται.
- Αναγνωρίστε τα συναισθήματα του παιδιού, αποδεχτείτε τα, πείτε του και δείξτε του ότι κατανοείτε πώς νιώθει και πως μπορεί να εκφράζει σε εσάς τα συναισθήματά του.
- Ανάλογα με την ηλικία του, δώστε του ένα χρονικό πλαίσιο σε σχέση με το πότε θα γυρίσετε να το πάρετε από τον παιδικό (π.χ. μπορεί να είναι αφού ξυπνήσει από τον μεσημεριανό ύπνο ή μετά το απογευματινό ή κάποια άλλη δραστηριότητα που θα κάνουν στον παιδικό). Έτσι αποκτά έλεγχο και νιώθει πολύ περισσότερο ασφαλές, καθώς βλέπει ότι κάθε μέρα ερχόσαστε στην σταθερή ώρα που έχετε πει.
- Όταν πάρετε το παιδί από τον παιδικό, δώστε χρόνο για την επανασύνδεσή σας! Ο χρόνος αυτός είναι πολύτιμος και για τους δυο σας.
- Μπορεί να είναι είτε στο σπίτι, ή έξω σε μια παιδική χαρά.
- Μπορεί να περιλαμβάνει πολλές αγκαλιές και συζήτηση σχετικά με το πώς ήταν η μέρα του.
- Για τα παιδάκια που θηλάζουν, ο θηλασμός είναι μία πολύ εύκολη ευκαιρία επανασύνδεσης και τα περισσότερα θα ζητήσουν να θηλάσουν.
- Το κλάμα του παιδιού όταν το αφήνετε στον παιδικό σταθμό μπορεί να κρατήσει αρκετό διάστημα, ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία του παιδιού σας. Δεν είναι πάντα ένδειξη ότι δεν περνάει καλά στον παιδικό σταθμό. Αυτά που θα πρέπει να προσέξετε είναι πώς φέρεται το παιδί όταν το παίρνετε από τον παιδικό σταθμό:
- Αν είναι ήρεμο και χαρούμενο και συμπεριφέρεται όπως συνήθως, τότε όλα είναι καλά και το παιδί περνάει καλά.
- Αν έχει πολλή ένταση, δυσκολεύεται να χαλαρώσει, δείχνει μελαγχολικό ή γενικά διαφορετικό από ότι συνήθως, θα χρειαστεί να διερευνήσετε τις συνθήκες στον παιδικό σταθμό, ώστε να δείτε εάν υπάρχει κάποιο πρόβλημα που εμποδίζει την προσαρμογή του παιδιού.
- Μιλήστε με τις/τους παιδαγωγούς, κάντε ερωτήσεις, δείτε τι έχουν να πουν σχετικά με τις δυσκολίες που βιώνει το παιδί και πώς αυτοί το διαχειρίζονται και με ποιους τρόπους βοηθάνε το παιδί να νιώσει ασφαλές στο νέο περιβάλλον και να ενταχθεί στην ομάδα.
- Με ένα μεγαλύτερο παιδάκι, μπορείτε να μιλήσετε και να πάρετε πληροφορίες σχετικά με την καθημερινότητά του στον παιδικό.
- Το παιχνίδι επίσης είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να επικοινωνήσει το παιδί.
Θυμηθείτε ότι οι παιδαγωγοί είναι ουσιαστικά συνεργάτες και ιδανικά θα πρέπει να υπάρχει εμπιστοσύνη. Καλό είναι να γνωρίζετε εκ των προτέρων με ποιον τρόπο θα αντιμετωπίσουν τυχόν δυσκολίες του παιδιού σας στην προσαρμογή και να έχουν σαφές και ξεκάθαρο πλάνο και πρωτόκολλο το οποίο να ακολουθεί όλο το προσωπικό του παιδικού σταθμού και με το οποίο να συμφωνείτε. (Μαστροκάλου, 2024).
Τι θα γίνει με το πρόγραμμά του; Θα φτιάξει αυτόματα;
Στον παιδικό σταθμό, το πρόγραμμα είναι πολύ καλά καθορισμένο. Οι ώρες δραστηριοτήτων, φαγητού και ύπνου/χαλάρωσης, εναλλάσσονται σε σταθερά διαστήματα, ίδια για κάθε μέρα. Η ρουτίνα δίνει στα παιδιά ασφάλεια καθώς μπορούν να αισθάνονται οικεία και να γνωρίζουν τι πρόκειται να γίνει στη διάρκεια της παραμονής τους εκεί.
Καλό είναι και στο σπίτι να υπάρχει μια αδρή ρουτίνα, κυρίως σε σχέση με τα γεύματα και τις ώρες ύπνου/ανάπαυσης. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν μπορούμε κάποιες μέρες να κάνουμε αλλαγές στο πρόγραμμα, οι οποίες συνήθως είναι και ευχάριστες, σε γενικές γραμμές καλό είναι να έχετε κι εσείς στο σπίτι μια σχετικά σταθερή ρουτίνα.
Σε σχέση με τις ώρες του βραδινού ύπνου, αν το παιδί θα πρέπει να ξυπνήσει πολύ νωρίς για να πάει στον παιδικό, θα πρέπει να κοιμάται και νωρίς.
Αν το παιδί σας μέχρι να πάει παιδικό συνήθιζε να κοιμάται πολύ αργά και να ξυπνά πολύ αργά το πρωί, το να απαιτηθεί από αυτό ξαφνικά να ξεκινήσει να ξυπνά πολύ νωρίτερα, θα δημιουργήσει κούραση που θα οδηγήσει σε εντάσεις και ευερεθιστότητα. Αυτό θα δυσκολέψει ακόμα περισσότερο την προσαρμογή στον παιδικό.
Μπορείτε να ξεκινήσετε αρκετό καιρό πριν να το ξυπνάτε σταδιακά όλο και πιο νωρίς και να κοιμάται πιο νωρίς το βράδυ. Δώστε αρκετό χρόνο ώστε η μετάβαση αυτή να γίνει σταδιακά και το παιδί να προσαρμοστεί καλά και εύκολα.
Όπως και να έχει, το παιδί σταδιακά θα προσαρμοστεί και στο πρόγραμμα του παιδικού, στο πρωινό ξύπνημα νωρίτερα και θα προσαρμόσει και τον ύπνο του, τόσο το μεσημέρι όσο και το βράδυ στα νέα ωράρια, αρκεί να το βοηθήσουμε, προσφέροντας την απαραίτητη σταθερότητα και ρουτίνα. (Συμεού, 2005) (Μαστροκάλου, 2024).
Ανακάλυψε περισσότερα για το πώς θα προσαρμοστεί το παιδί ομαλά στον παιδικό σταθμό εδώ!
Kyklosgynaina. (2021). Kyklosgynaika. Ανάκτηση από Διατήρηση και χρήση αντλημένου μητρικού γάλακτος: https://kyklosgynaika.gr/diatirisi-kai-xrisi-tou-antlimenou-galaktos/
Ockwell-Smith, S. (2017). The Gentle Potty Training Book, The Calmer, Easier Approach to Toilet Training. Little, Brown Book Group.
Scharfe, E. (2012, January 17). Maternal Attachment Representations and Initiation and Duration of Breastfeeding.
Stuart-Macadam, P., & Dettwyler, K. A. (Επιμ.). (1995). Breastfeeding: Biocultural Perspectives (1 εκδ.). New York.
Λιάκου, Φ. (2019, Ιούνιος). Μελέτη του πλαισίου συνεργασίας μεταξύ σχολικών ψυχολόγων, εκπαιδευτικών και γονέων παιδιών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας.
Μαστροκάλου, Χ. (2024). polynoe.lib.uniwa.gr. (Π. Πήλιουρας, Επιμ.) Ανάκτηση από Η ομαλή μετάβαση από το οικογενειακό περιβάλλον στον παιδικό σταθμό: https://polynoe.lib.uniwa.gr/xmlui/bitstream/handle/11400/5931/Mastrokalou_21851.pdf?sequence=2&isAllowed=y
Παμουκτσόγλου, Α. (2001). Αποτελεσματικό σχολείο: Χαρακτηριστικά και αντιλήψεις σε μια προσπάθεια αξιολόγησής του. Ανάκτηση 11 10, 2011, από http://www.pi-schools.gr/publications/epitheorisi/teyxos5/: http://www.pi-schools.gr/publications/epitheorisi/teyxos5/
Συμεού, Λ. (2005, Οκτώβριος). Σχέσεις σχολείου-οικογένειας: έννοιες, μορφές και εκπαιδευτικές συνεπαγωγές. Παιδαγωγική Επιθεώρηση, 36.
- παιδικός σταθμός
