Προετοιμασία για Α’ Δημοτικού: Οδηγός για γονείς

Είναι το παιδί μου έτοιμο για την Α’ Δημοτικού;

Καλή ερώτηση. 

Για να την απαντήσει κάποιο άτομο που ειδικεύεται σε αυτή την αξιολόγηση, θα έλεγχε διάφορες δεξιότητες και στοιχεία σε 6 διαφορετικούς τομείς ανάπτυξης. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι το κάθε παιδί κατέχει απαραίτητα όλες τις ξεχωριστές δεξιότητες, αφού δεν αναπτύσσονται όλες παράλληλα. Είναι θέμα συνολικής εικόνας και για αυτό είναι καλύτερα να αφήνουμε την απάντηση σε αυτή την ερώτηση στα άτομα που ειδικεύονται.

Είναι τα 6 έτη η κατάλληλη ηλικία για την εισαγωγή στο σχολείο;

Τα περισσότερα παιδιά είναι έτοιμα στα 6 τους χρόνια. Έχει ολοκληρωθεί η πρώτη παιδική ηλικία (βρεφική & νηπιακή), όπου αναπτύσσεται περίπου το 90% του εγκεφάλου, έχουν μπει κάποια πολύ σημαντικά θεμέλια που ακολουθούν το παιδί σε όλη του τη ζωή σε πολλαπλούς τομείς και τα παιδιά μπαίνουν στη μέση παιδική ηλικία, όπου τα φιλαράκια και η κατάκτηση νέων δεξιοτήτων και γνώσεων γίνονται πιο σημαντικά. 

Παρόλα αυτά, υπάρχουν έρευνες που δείχνουν ότι αν μπορούσαμε να καθυστερήσουμε την είσοδο των παιδιών στο σχολείο για ένα χρόνο ακόμα (μέχρι να γίνουν 7) θα ήταν ωφέλιμο σε επίπεδο ψυχικής υγείας, συμπεριφοράς στην τάξη και ακαδημαϊκών επιδόσεων για τη συνολική τους σχολική ζωή, για τα περισσότερα παιδιά.

Πώς μπορούμε να προετοιμάσουμε τα παιδιά για την Α’ Δημοτικού;

Στην Ελλάδα, τις περισσότερες φορές, δεν έχουμε την επιλογή να καθυστερήσουμε την είσοδο των παιδιών στην υποχρεωτική εκπαίδευση και τα περισσότερα παιδιά θα ξεκινήσουν την Α΄ Δημοτικού τη χρονιά που θα κλείσουν τα 6 τους χρόνια.

Οπότε, αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να προετοιμάσουμε όσο καλύτερα γίνεται το παιδάκι μας για αυτό το καινούριο κεφάλαιο στη ζωή του.

Η προετοιμασία γίνεται σε 2 επίπεδα: στο πρακτικό και στο συναισθηματικό.

Πρακτική προετοιμασία:

Η πρακτική προετοιμασία του παιδιού αφορά και σε κάποιες δεξιότητες σχετικές με γράψιμο και διάβασμα αλλά και με δεξιότητες που θα το υποστηρίξουν μέσα σε ένα περιβάλλον που θα χρειαστεί να στηριχθεί περισσότερο στις δικές του δυνάμεις. 

Πράγματα που μπορούμε να κάνουμε:

• Ζωγραφική μαζί με το παιδί για να κατακτήσει καλά την τριποδική λαβή του μολυβιού.
• Περισσότερη εξοικείωση με το ψαλίδι.
• Παιχνίδι με πηλό για ενδυνάμωση των δακτύλων και βελτίωση της λεπτής κινητικότητας.
• Αναγνώριση του ονόματός του όταν το βλέπει γραμμένο, ακόμα και αν δεν ξέρει να αναγνωρίζει γράμματα γενικότερα.
• Εξοικείωση με το να βάζει/βγάζει το φούτερ του και το μπουφάν του.
• Εξάσκηση στο δέσιμο των παπουτσιών του, αν έχουν κορδόνια.
• Εξάσκηση στο να μπορεί να καθαρίσει ικανοποιητικά τον εαυτό του όταν πάει τουαλέτα.
• Εξοικείωση με το άνοιγμα/κλείσιμο του φαγητοδοχείου.
• Εξάσκηση στο ξεφλούδισμα φρούτων όπως μπανάνες ή μανταρίνια.

Συναισθηματική προετοιμασία:

Εδώ τα πράγματα είναι πιο περιορισμένα. Τα παιδιά σε αυτή την ηλικία δεν έχουν αναπτύξει ακόμα επαρκώς την υποθετική σκέψη, οπότε τους είναι δύσκολο να φανταστούν πως μπορεί να είναι κάτι που δεν έχουν ζήσει. Σίγουρα η εμπειρία τους στο προνήπιο και το νηπιαγωγείο, που στην Ελλάδα είναι επίσης υποχρεωτικά, τα βοηθάει. 

Πράγματα που μπορούμε να κάνουμε:

• Βρίσκουμε ευκαιρίες να μιλήσουμε για το καινούριο σχολείο (π.χ. περνώντας έξω από το σχολείο).
• Διαβάζουμε σχετικά βιβλία (πρόταση: «Πάμε σχολείο με την Άννα και τον Νίκο 1. Πρώτη μέρα στο Δημοτικό», των Γιώτα Χ. Διάκου, Celine Dewas, Εκδόσεις Βιβλιοσκόπιο).
• Επισκεπτόμαστε το σχολείο αν είναι δυνατόν, ώστε το παιδί να εξοικειωθεί με τους χώρους.
• Οργανώνουμε συναντήσεις με παιδιά που ξέρουμε ότι θα είναι στο σχολείο μαζί (μπορούμε να ζητήσουμε τη βοήθεια του σχολείο για να έρθουμε σε επαφή με άλλες οικογένειες).

Πράγματα που χρειάζεται να προσέξουμε:

Κλείνοντας, θέλω να αναφερθώ σε δυο πράγματα που θεωρώ σημαντικά, ώστε να μην βάλουμε οι γονείς «τρικλοποδιά» στον εαυτό μας, στην προσπάθειά μας να προετοιμάσουμε τα παιδιά:

• Σκοπός μας είναι να προετοιμάσουμε και όχι να ενθουσιάσουμε. Το να δημιουργήσουμε συγκεκριμένες προσδοκίες για το πώς θα είναι η εμπειρία του παιδιού, είναι πιθανό να λειτουργήσει, τελικά, αρνητικά.
• Έχουμε το νου μας στο δικό μας άγχος. Καμιά φορά μπαίνουμε στη διαδικασία να υπερ-προετοιμάζουμε τα παιδιά (και τελικά να το κάνουμε να φαίνεται τρομακτικό και τεράστιο), προσπαθώντας στην πραγματικότητα, να κατευνάσουμε το δικό μας άγχος.

Μάθε περισσότερα για την προετοιμασία για το Δημοτικό εδώ!