
Πότε να ξεκινήσεις τις στερεές τροφές στο μωρό
Η εισαγωγή στερεών τροφών / συμπληρωματικές τροφές (complementary feeding) αφορά στο χρονικό διάστημα από τους 6 μέχρι τους 24 μήνες ζωής του μωρού. Ο λόγος που προσδιορίζεται με τόσο μεγάλη χρονική διάρκεια είναι αφενός για να δείξει τη σημασία που έχει το γάλα στη σίτιση του μικρού παιδιού, αλλά και τη «δυσκολία» που έχει η μετάβαση σε μία πλήρη διατροφή που απαρτίζεται μόνο από στερεές τροφές.
Η σημασία της εισαγωγής στερεών τροφών
Όλοι γνωρίζουμε ότι η πρώτη τροφή του βρέφους είναι το γάλα. Είτε πρόκειται για μητρικό γάλα είτε για βρεφική φόρμουλα, αποτελεί μία πλήρη τροφή καθώς προσφέρει όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται το μωρό για τους πρώτους μήνες ζωής.
Όμως, αυτό αλλάζει περίπου στο τέλος του πρώτου εξαμήνου. Το γάλα δεν επαρκεί πλέον για να καλύψει τις ενεργειακές ανάγκες του βρέφους, αλλά και τις ανάγκες του σε κάποια θρεπτικά συστατικά, με κυριότερα το σίδηρο, τον ψευδάργυρο, τη βιταμίνη Α και Β12. Επομένως, η εισαγωγή στερεών τροφών έρχεται να καλύψει τα διατροφικά κενά του γάλακτος. Μπορεί να σκεφτείτε ότι για τα βρέφη που καταναλώνουν φόρμουλα, να μην είναι τόσο επιτακτικό να λάβουν και στερεές τροφές, αφού εμπλουτίζεται με τα απαιτούμενα θρεπτικά συστατικά. Ωστόσο, θα πρέπει να έχετε στο μυαλό σας, ότι η πρόσληψη των θρεπτικών συστατικών, που προέρχονται από τροφές, πάντα υπερτερεί σε σχέση με τρόφιμα που έχουν εμπλουτιστεί με αυτά.
Επιπρόσθετα, η εισαγωγή στερεών τροφών σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας διαδικασίας σίτισης του βρέφους. Μέχρι τώρα είχατε ένα μωρό που τρώει στην αγκαλιά σας από το στήθος ή το μπουκάλι. Πλέον, το μωρό θα ξεκινήσει να τρώει στο καρεκλάκι του και θα μάθει να παρατηρεί τα άτομα στο περιβάλλον του για να κατανοήσει αυτή την καινούρια διαδικασία.
Τέλος, η εισαγωγή στερεών τροφών αποτελεί έναν καινούριο αισθητηριακό κόσμο για το μωρό (καινούριες υφές και γεύσεις) με τον οποίο θα πρέπει να έρθει σε επαφή. Αλλά αποτελεί και τη διαδικασία που θα το βοηθήσει να μεταβεί τελικά στο φαγητό της οικογένειας, καθώς θα μάθει να μασάει και πιο απαιτητικές τροφές.
Πότε πρέπει να ξεκινήσει η εισαγωγή στερεών τροφών
Οι συστάσεις για την εισαγωγή στερεών τροφών, προέρχονται από τον ΠΟΥ (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας - WHO), την ΑΑΠ (Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής - AAP), την ΕΕΠΓΗΔ (Ευρωπαϊκή εταιρεία παιδιατρικής. γαστρεντερολογίας, ηπατολογίας και διατροφής - ESPGHAN) αλλά και εθνικές διατροφικές συστάσεις,
Όλοι αυτοί οι φορείς συγκλίνουν στο ότι η έναρξη των στερεών τροφών τοποθετείται περίπου στους 6 μήνες ζωής για ένα τελειόμηνο βρέφος. Ειδικά για τα μωρά που θηλάζουν, προτείνεται αποκλειστικός θηλασμός για τους πρώτους 6 μήνες, καθώς φαίνεται να το προστατεύει από γαστρεντερίτιδα και αναπνευστικές λοιμώξεις. Επίσης, είναι σημαντικό το μωρό να έχει τη νευρολογική ωριμότητα που απαιτείται για να σιτιστεί με ασφάλεια. Να έχει δηλαδή καλή στήριξη του κορμού και του κεφαλιού. Γι’ αυτό και είναι σημαντικό να παρατηρήσετε το μωρό σας, πριν ξεκινήσετε να προσφέρετε τροφές.
Η εισαγωγή στερεών τροφών θα πρέπει σίγουρα να αποφεύγεται πριν από την 17η εβδομάδα ζωής (4 μήνες). Η πρώιμη έναρξη στερεών τροφών σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης παχυσαρκίας, αυτοάνοσων νοσημάτων (διαβήτη τύπου 1 και κοιλιοκάκη), αλλεργιών και εκζέματος. Αντίθετα, η έναρξη δεν θα πρέπει να καθυστερεί πέραν της 26ης εβδομάδας, καθώς αυτό μπορεί να συνδέεται με μεγαλύτερο κίνδυνο διατροφικών ελλείψεων, αλλά και δυσκολότερη αποδοχή των τροφών.
Σίγουρα το ξεκίνημα των στερεών τροφών είναι μια καινούρια διαδικασία για το μωρό, αλλά και για όλη την οικογένεια. Είναι λογικό να νιώθετε άγχος, αλλά μην ξεχνάτε ότι είναι ένα στάδιο που πρέπει να περάσει το μωρό σας για να αναπτυχθεί σωστά.
- Bright Futures Guidelines for Health Supervision of Infants, Children, and Adolescents, American Academy of Pediatrics (2017) https://doi.org/10.1542/9781610020237
- Fewtrell, M., Bronsky, J., Campoy, C., Domellöf, M., Embleton, N., Fidler Mis, N., Hojsak, I., Hulst, J. M., Indrio, F., Lapillonne, A., & Molgaard, C. (2017). Complementary Feeding: A Position Paper by the European Society for Paediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition (ESPGHAN) Committee on Nutrition. Journal of pediatric gastroenterology and nutrition, 64(1), 119–132. https://doi.org/10.1097/MPG.0000000000001454
- WHO Guideline for complementary feeding of infants and young children 6–23 months of age [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2023. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK596427/
- Συστάσεις για την εισαγωγή στερεών τροφών στον 1ο χρόνο ζωής, Υπουργείο Υγείας 2018, https://www.moh.gov.gr/articles/health/dieythynsh-dhmosias-ygieinhs/metadotika-kai-mh-metadotika-noshmata/c388-egkyklioi/5750-systaseis-gia-thn-eisagwgh-sterewn-trofwn-ston-1o-xrono-ths-zwhs
- ασφάλεια τροφίμων

