
Πες όχι στη ζάχαρη και ναι στην ενίσχυση του οργανισμού σου
Θρεπτικά συστατικά που ενισχύουν την άμυνα του οργανισμού
Πάμε να δούμε συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά που έχει φανεί ότι ενισχύουν την άμυνα του οργανισμού μας.
Βιταμίνη C:
Ρόλος: Είναι ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό που έχει πολλές ευεργετικές επιδράσεις στο ανοσοποιητικό. Άτομα με σκορβούτο (ανεπάρκεια βιταμίνης C) έχουν έντονη ευαισθησία σε λοιμώξεις, ιδιαίτερα της αναπνευστικής οδού (π.χ. πνευμονία). Ενισχύει την παραγωγή λευκών αιμοσφαιρίων και προστατεύει τα κύτταρα από βλάβες από ελεύθερες ρίζες.
Πηγές: Εσπεριδοειδή, πιπεριές, φράουλες, μπρόκολο, σπανάκι.
Βιταμίνη D:
Ρόλος: Ρυθμίζει το ανοσοποιητικό σύστημα και συμβάλλει στην παραγωγή αντιμικροβιακών πρωτεϊνών. Mελέτη με περιπτώσεις Covid έδειξε ότι άτομα με έλλειψη βιταμίνης D είχαν 10,12 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα θανάτου σε σύγκριση με άτομα με φυσιολογική βιταμίνη D.
Πηγές: Λιπαρά ψάρια (όπως σολομός και τόνος), αυγά, ενισχυμένα γαλακτοκομικά προϊόντα, έκθεση στον ήλιο.
Βιταμίνη Α:
Ρόλος: Διατηρεί την υγεία των επιφανειακών ιστών (δέρμα και βλεννογόνους) που είναι οι πρώτες γραμμές άμυνας κατά των λοιμώξεων.
Πηγές: Καρότα, γλυκοπατάτες, σπανάκι, μπρόκολο, κόκκινες πιπεριές.

Βιταμίνη Ε:
Ρόλος: Μία από τις πιο αποτελεσματικές βιταμίνες για την ρύθμιση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος καθώς αποτελεί πολύ ισχυρό αντιοξειδωτικό συστατικό των τροφών. Σε μελέτη φάνηκε ότι υγιείς ηλικιωμένοι που λάμβαναν βιταμίνη Ε για πολλές μέρες (235), είχαν 30% μείωση σε αυτοαναφερόμενες λοιμώξεις σε σύγκριση με εκείνους που λάμβαναν εικονικό φάρμακο.
Πηγές: Ξηροί καρποί, σπόροι, φυτικά έλαια, πράσινα φυλλώδη λαχανικά.
Ψευδάργυρος:
Ρόλος: Απαραίτητος για την ανάπτυξη και τη λειτουργία των ανοσοκυττάρων. Η έλλειψη ψευδαργύρου σχετίζεται με προβλήματα στην ανοσολογική απόκριση και αυξημένο κίνδυνο ιογενών λοιμώξεων. Σε μελέτη φάνηκε ότι η χορήγηση 13,3mg ψευδαργύρου σε ασθενείς με κρυολόγημα, καθ’όλη την διάρκεια των συμπτωμάτων, μείωσε την διάρκεια τους από 7,6 σε 4,4 μέρες.
Πηγές: Κρέας, θαλασσινά, όσπρια, σπόροι, ξηροί καρποί.
Σίδηρος:
Ρόλος: Ο σίδηρος έχει πολλές επιδράσεις στο ανοσοποιητικό σύστημα, όπως την ρύθμιση του πολλαπλασιασμού και της διαφοροποίησης των κυττάρων και τον έλεγχο πολλών μηχανισμών του. Υπάρχουν σημαντικά στοιχεία που δείχνουν ότι η λήψη συμπληρωμάτων σιδήρου στα παιδιά, μπορεί να συμβάλλει στη μείωση των λοιμώξεων της αναπνευστικής οδού.
Πηγές: Κρέας, θαλασσινά, φασόλια, σπανάκι, ενισχυμένα δημητριακά.

Ρόλος: Υποστηρίζει την αντιοξειδωτική άμυνα και τη ρύθμιση της ανοσολογικής απόκρισης. Η έλλειψη σεληνίου έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης πολλών ασθενειών (π.χ. καρδιαγγειακά νοσήματα, καρκίνος) αλλά και ιογενών λοιμώξεων (π.χ. γρίπη). Μελέτη έδειξε ότι άτομα με αναπνευστικές παθήσεις που χρειάζονταν ΜΕΘ, είχαν 28% χαμηλότερα επίπεδα σεληνίου συγκριτικά με άτομα σε απλή νοσηλεία.
Πηγές: Ξηροί καρποί (κυρίως καρύδια Βραζιλίας), ψάρια, κρέας, αυγά.
Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα:
Ρόλος: Μειώνουν τη φλεγμονή και υποστηρίζουν τη λειτουργία των ανοσοκυττάρων.
Πηγές: Λιπαρά ψάρια, λιναρόσπορος, σπόροι chia, καρύδια.
Ποιες είναι οι επιπτώσεις της κατανάλωσης ζάχαρης στην ανοσοποιητική λειτουργία;
Η κατανάλωση ζάχαρης μπορεί να έχει διάφορες αρνητικές επιπτώσεις στην ανοσοποιητική λειτουργία. Παρακάτω παρουσιάζονται μερικές από τις κύριες επιπτώσεις:
- Μείωση της λειτουργίας των λευκών αιμοσφαιρίων: Έρευνες έχουν δείξει ότι η υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης μπορεί να μειώσει την ικανότητα των λευκών αιμοσφαιρίων να καταπολεμούν τα βακτήρια. Αυτό οφείλεται στο ότι η γλυκόζη μπορεί να ανταγωνίζεται τη βιταμίνη C για είσοδο στα λευκά αιμοσφαίρια, η οποία είναι απαραίτητη για την αποτελεσματική τους λειτουργία.
- Αύξηση της φλεγμονής: Η υπερβολική ζάχαρη μπορεί να προκαλέσει φλεγμονώδεις αντιδράσεις στο σώμα, αυξάνοντας τα επίπεδα των φλεγμονωδών δεικτών όπως η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP). Η χρόνια φλεγμονή μπορεί να εξασθενήσει το ανοσοποιητικό σύστημα και να οδηγήσει σε μια σειρά από ασθένειες.

- Αντίσταση στην ινσουλίνη και διαβήτης τύπου 2: Η υπερκατανάλωση ζάχαρης συμβάλλει στην ανάπτυξη αντίστασης στην ινσουλίνη και στην αύξηση του κινδύνου εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, ο οποίος συνδέεται με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα και αυξημένη ευαισθησία σε λοιμώξεις.
- Επίδραση στη μικροχλωρίδα του εντέρου: Η διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη μπορεί να αλλάξει τη σύνθεση της μικροχλωρίδας του εντέρου, μειώνοντας τον αριθμό των «καλών» βακτηρίων και αυξάνοντας τον αριθμό των «κακών» βακτηρίων. Αυτό μπορεί να επηρεάσει την ανοσολογική απόκριση, καθώς το έντερο παίζει σημαντικό ρόλο στην ανοσοποιητική λειτουργία.
- Οξειδωτικό στρες: Η ζάχαρη μπορεί να προκαλέσει αύξηση του οξειδωτικού στρες, το οποίο βλάπτει τα κύτταρα και το DNA. Το οξειδωτικό στρες μπορεί να εξασθενήσει την ανοσοποιητική λειτουργία και να αυξήσει τον κίνδυνο λοιμώξεων και χρόνιων ασθενειών.
Η μείωση της κατανάλωσης ζάχαρης και η προτίμηση σε πιο υγιεινές επιλογές, όπως φρούτα, λαχανικά και τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες, μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση ενός υγιούς ανοσοποιητικού συστήματος.
Όπως είδαμε η διατροφή συμβάλλει σημαντικά στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού μας συστήματος. Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι ένα δυνατό ανοσοποιητικό σύστημα δε σημαίνει ότι δε θα νοσήσουμε, αλλά όταν αρρωστήσουμε θα το περάσουμε με πολύ πιο ήπια συμπτώματα και πολύ πιο γρήγορα. Γι’ αυτό και κάποιοι άνθρωποι μπορεί να περάσουμε έως και τελείως ασυμπτωματικά κάποιες ασθένειες.
Carr, A. C., & Maggini, S. (2017). Vitamin C and immune function. *Nutrients, 9*(11), 1211. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5707683/.
Martineau, A. R., et al. (2017). Vitamin D supplementation to prevent acute respiratory infections: systematic review and meta-analysis of individual participant data. *BMJ, 356*, i6583. https://www.bmj.com/content/356/bmj.i6583.
Stephensen, C. B. (2001). Vitamin A, infection, and immune function. *Annual Review of Nutrition, 21*, 167-192. https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.nutr.21.1.167.
Lee, G. Y., & Han, S. N. (2018). The role of vitamin E in immunity. *Nutrients, 10*(11), 1614. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6266230/.
Wessels, I., Maywald, M., & Rink, L. (2017). Zinc as a gatekeeper of immune function. *Nutrients, 9*(12), 1286. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5748737/.
Weiss, G., & Goodnough, L. T. (2005). Anemia of chronic disease. *New England Journal of Medicine, 352*(10), 1011-1023. https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMra041809.
Huang, Z., Rose, A. H., & Hoffmann, P. R. (2012). The role of selenium in inflammation and immunity: from molecular mechanisms to therapeutic opportunities. *Antioxidants & Redox Signaling, 16*(7), 705-743. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3268866/.
Calder, P. C. (2015). Marine omega-3 fatty acids and inflammatory processes: Effects, mechanisms and clinical relevance. *Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Molecular and Cell Biology of Lipids, 1851*(4), 469-484. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1388198114001656 .
Calder, P. C. (2020). Nutrition, immunity and COVID-19. *BMJ Nutrition, Prevention & Health, 3*(1), 74-92. https://nutrition.bmj.com/content/early/2020/05/20/bmjnph-2020-000085
Makki, K., Deehan, E. C., Walter, J., & Bäckhed, F. (2018). The impact of dietary fiber on gut microbiota in host health and disease. *Cell Host & Microbe, 23*(6), 705-715. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29902436/.
Nagpal, R., & Yamashiro, Y. (2015). Gut microbiota composition and implications in diet. *Indian Journal of Pediatrics, 82*(6), 537-542. https://link.springer.com/.
Van Buskirk, C. D., & Singh, N. (2020). The role of nutrition in immunity: Balancing the health benefits and risks of intervention. *Infection and Immunity, 88*(9), e00108-20. https://journals.asm.org/journal/iai.
Szabo, G., & Saha, B. (2015). Alcohol’s effect on host defense. *Alcohol Research: Current Reviews, 37*(2), 159-170. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4590612/.
Popkin, B. M., D'Anci, K. E., & Rosenberg, I. H. (2010). Water, hydration, and health. *Nutrition Reviews, 68*(8), 439-458. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2908954.
- κατανάλωση ζάχαρης
- ανοσοποιητικό σύστημα
- βιταμίνες

