Οι βασικές ανάγκες ενός μωρού και πώς να τις καλύψεις

Όταν γεννιούνται τα μωρά ανθρωπάκια, είναι ιδιαιτέρως ανήμπορα, σε σχέση με τα μωρά του υπόλοιπου ζωικού βασιλείου.

Το μόνο που μπορούν να κάνουν για να ικανοποιήσουν τις διάφορες ανάγκες τους, είναι να προσπαθήσουν να μας «το πουν» - συνήθως μέσω του κλάματός τους – έτσι ώστε να τις ικανοποιήσουμε εμείς για αυτά.

Ποιες είναι οι ανάγκες ενός μωρού;

Καμιά φορά είναι δύσκολο για τους ενήλικες να συνδεθούμε με αυτή την ιδέα, αλλά οι ανάγκες ενός μωρού είναι οι ίδιες που έχουμε και εμείς – αυτό που διαφέρει σημαντικά είναι ο τρόπος ικανοποίησής τους, αφού τα μωρά στηρίζονται εξ ολοκλήρου σε εμάς για αυτό.

Για να μιλήσουμε για τις ανάγκες των μωρών, θα επιστρατεύσω την πυραμίδα των αναγκών του Maslow (1943):

Τα πιο χαμηλά στρώματα της πυραμίδας, οι φυσιολογικές ανάγκες και οι ανάγκες ασφάλειας, παρόλο που είναι εξαιρετικής σημασίας – κυριολεκτικά ζωής και θανάτου – είναι θεωρώ αυτά που πάνω-κάτω έχουμε όλοι οι γονείς στο μυαλό μας όταν σκεφτόμαστε τι να κάνουμε για να ικανοποιήσουμε τις ανάγκες ενός μωρού: να το ταΐσουμε, να το ξεδιψάσουμε, να το βοηθήσουμε να κοιμηθεί, να έχει καθαρά και άνετα ρουχαλάκια, να έχει μια στέγη πάνω από το κεφάλι του, να είναι ασφαλές μέσα στο σπίτι και μέσα στο αυτοκίνητο, να το πάμε στον παιδίατρο.

Τι γίνεται όμως με τις ανάγκες που είναι ψηλότερα στην πυραμίδα;

Κοινωνικές ανάγκες και ανάγκες εκτίμησης

Βάζω τις ανάγκες αυτές μαζί, αφού όταν μιλάμε για μωρά, είναι πολύ στενά συνδεδεμένες και κάπως δύσκολο να μιλήσουμε για αυτές ξεχωριστά. Μιλάμε κυρίως για την ανάγκη του ανήκειν, για την ανάγκη για σύνδεση μαζί μας, για την ανάγκη για αγάπη και αποδοχή. Η ικανοποίηση αυτών των αναγκών, συνδέεται πολύ με την αυτοεκτίμηση που θα αναπτύξουν τα παιδιά αυτά καθώς και με τη συνολική τους συναισθηματική ανάπτυξη. 

Με τα πολύ μικρά βρεφάκια χρειαζόμαστε πολύ σωματικούς τρόπους για να ικανοποιήσουμε αυτές τους τις ανάγκες, αφού δεν υπάρχει η δυνατότητα για λεκτική επικοινωνία. 

Η σωματική επαφή, τα χάδια, οι αγκαλιές είναι ο Νο1 τρόπος για να τα κρατήσουμε ικανοποιημένα, για να νιώσουν τη σύνδεση, τη φροντίδα και την αποδοχή. Είναι ο τρόπος για να διεγείρουμε τις αισθήσεις τους. Για αυτό εξάλλου, η αφή, εκτός από τη σημασία της αίσθησης, που αναφέρεται στη σωματική επαφή, σημαίνει και άναμμα (βλ. «η αφή της ολυμπιακής φλόγας»).

Εκτός από τη σωματική επαφή, ένας ακόμα σημαντικός τρόπος να ικανοποιήσουμε αυτές τις ανάγκες των μωρών μας είναι η βλεμματική επαφή. Κοιτάζουμε τα μωρά μας από κοντινή απόσταση, αφού η όραση των μωρών είναι αρκετά περιορισμένη, αφήνοντας τη χαρά μας για την ύπαρξή τους να φανεί στα μάτια μας, σαν να τους λέμε «χαίρομαι που είσαι εδώ».

Τέλος, είναι σημαντικό για τις κοινωνικές τους κυρίως ανάγκες, να τραγουδάμε και να μιλάμε στα βρεφάκια μας. Με αυτόν τον τρόπο ενισχύουμε τη σύνδεση αλλά και τα βοηθάμε να κατακτήσουν την ομιλία, πράγμα που μας φέρνει στις ανάγκες αυτοπραγμάτωσης.

Ανάγκες αυτοπραγμάτωσης

Τι είναι οι ανάγκες αυτοπραγματωσης; Είναι η ανάγκη που έχουμε όλοι οι άνθρωποι να νιώθουμε ότι τα καταφέρνουμε, ότι εξελισσόμαστε (και αργότερα στη ζωή η ανάγκη για νόημα). Όπως, λοιπόν και τα μεγαλύτερα παιδιά και τα ενήλικα άτομα, έτσι και τα μωρά έχουν τέτοιες ανάγκες: να καταφέρνουν και να εξελίσσονται. Μάλιστα, στη βρεφική και νηπιακή ηλικία μάλλον αυτές οι ανάγκες είναι πιο έντονες από ποτέ, αν αναλογιστούμε τον ρυθμό με τον οποίο αυτοί οι «φρέσκοι» οργανισμοί εξερευνούν, δοκιμάζουν, επιμένουν και τελικά κατακτούν διαρκώς νέες δεξιότητες.

Προκειμένου, όμως, τα μωρά να έχουν τη δυνατότητα να ικανοποιήσουν αυτές τις ανάγκες, χρειάζεται εμείς να τους τη δώσουμε. Να τους δώσουμε τα ερεθίσματα ώστε να κατακτούν νέες δεξιότητες (π.χ. να τους μιλάμε και να τους τραγουδάμε, για να μιλήσουν τελικά), να τους δώσουμε ελευθερία για εξερεύνηση, για πειραματισμό, σε ένα ασφαλές περιβάλλον, χωρίς πολλά «μη» και χωρίς πολλά «όχι». Χρειάζεται να φροντίσουμε το περιβάλλον του σπιτιού, έτσι ώστε το μωρό να μπορεί να το εξερευνήσει με ασφάλεια, χρειάζεται να του επιτρέψουμε τον χώρο να προσπαθήσει κι ας δυσκολεύεται και να μην τρέχουμε εμείς να του προσφέρουμε (π.χ. να το αφήσουμε να δυσκολευτεί να πιάσει κάτι που είναι λίγο μακριά του, έτσι ώστε σιγά σιγά να ανακαλύψει πώς να σέρνεται και στη συνέχεια πώς να μπουσουλάει). 

Τι να θυμάστε

Καμιά φορά, η ανημποριά των μωρών και αυτή η αίσθηση ότι δεν είναι ακόμα ολοκληρωμένοι άνθρωποι (αφού ακόμα έχουν τόσο μεγάλωμα να κάνουν), μας κάνουν να τα βλέπουμε σαν «λιγότερο» ανθρώπους από ότι είναι. Όμως είναι ήδη ανθρωπάκια, με ανάγκες. Και εμείς, οι γονείς, οι φροντίστριες και οι φροντιστές τους, είμαστε ο μοναδικός τρόπος για να τις ικανοποιήσουν – οπότε ας έχουμε στο νου μας, εκτός από τις προφανείς φυσιολογικές ανάγκες και ανάγκες για ασφάλεια και τις υπόλοιπες, που είναι εξαιρετικά σημαντικές για τη συναισθηματική τους ανάπτυξη, την αυτό-εικόνα και την  αυτοεκτίμησή τους.

Για να ενισχύσεις τη σύνδεση με το μωρό σου μέσα από μια γλώσσα αγάπης και φροντίδας, δες το βίντεό μας για το Baby μασάζ. Σε αυτό το βίντεο αναλύουμε γιατί το βρεφικό μασάζ είναι τόσο σημαντικό για τα βρέφη και πώς μπορεί να εφαρμοστεί από τους ίδιους τους γονείς με απλό, στοργικό και ασφαλή τρόπο. Δες το βίντεο εδώ.

Το βίντεο είναι διαθέσιμο με πλήρη συνδρομή. Δες τα πακέτα μας εδώ.