«Να μείνουμε μαζί για τα παιδιά μέχρι να γίνουν 18 και μετά να χωρίσουμε: Εξερευνώντας την επίδραση του στερεότυπου στα ζευγάρια και στα παιδιά»

Στον πολύπλοκο κόσμο των σχέσεων, η έννοια του μένουμε μαζί «για το καλό των παιδιών» μέχρι αυτά να ενηλικιωθούν είναι ένα βαθιά ριζωμένο στερεότυπο. Αυτό το στερεότυπο υποδηλώνει ότι τα ζευγάρια πρέπει να δίνουν προτεραιότητα στη σταθερότητα και τη συνέχεια στην συμβίωση κάτω από την ίδια στέγη για το καλό των παιδιών, ακόμη και εάν η δική τους σχέση είναι τεταμένη ή δεν τους ικανοποιεί. Αλλά τι σημαίνει πραγματικά αυτό το στερεότυπο τόσο για το ζευγάρι όσο και για τα παιδιά τους; Και πώς τελικά διαμορφώνει τις ζωές τους, τόσο κατά τη διάρκεια της σχέσης όσο και μετά;

Η οπτική του ζευγαριού: Η σημασία της θυσίας και του συμβιβασμού

Για τα περισσότερα ζευγάρια, η απόφαση του να παραμείνουν μαζί μέχρι την ενηλικίωση των παιδιών τους αποτελεί μια σημαντική θυσία που αισθάνονται ότι καλούνται να κάνουν για το καλό των παιδιών τους. Οι γονείς αφιερώνονται στην ανατροφή των παιδιών τους, ο γονεϊκός ρόλος παίρνει τη μεγαλύτερη αξία και συνακόλουθα υποβαθμίζεται η αξία μιας συντροφικής σχέσης που τους δίνει χαρά. Και, ενώ αυτό που ένωσε το ζευγάρι και το οδήγησε στη δημιουργία οικογένειας ήταν η συντροφική τους σχέση, με την έλευση των παιδιών αυτή υποβαθμίζεται.

Στην πραγματικότητα, παίρνοντας μια τέτοια απόφαση αφήνουν στην άκρη τις δικές τους ανάγκες, τα δικά τους παράπονα και την προσωπική τους ευτυχία για το καλό των παιδιών τους. Αυτή η θυσία μπορεί να οδηγήσει σε αισθήματα αντιπαράθεσης, απογοήτευσης και συναισθηματικής αποσύνδεσης μέσα στη σχέση.

Επιπλέον, αυτή η απόφαση εμποδίζει την προσωπική ανάπτυξη των δύο συντρόφων και σε ατομικό επίπεδο. Εάν το σκεφτούμε, όταν κάποιος παίρνει μια τέτοια απόφαση και μένει σε μια τέτοια σχέση, προτάσσει την ικανοποίηση των αναγκών των άλλων ανθρώπων. Οι γονείς έχουν δεσμεύσει τον εαυτό τους σε αυτόν τον κοινό σκοπό της διατήρησης της συμβίωσης μέχρι την ενηλικίωση των παιδιών τους. Έχοντας αυτή τη δέσμευση, πώς θα μπορέσουν να επιδιώξουν τα ατομικά τους ενδιαφέροντα, τους στόχους ή σχέσεις που θα μπορούσαν να συμβάλουν στη συνολική τους ευτυχία και ικανοποίηση όταν δεσμεύτηκαν να κρατήσουν πάσει θυσία την οικογένεια στην αρχική της μορφή; Η απάντηση εδώ είναι ότι δεν θα μπορέσουν να το κάνουν γιατί στο σχήμα που δημιουργούν δεν χωράει η προσωπική τους ευτυχία και η ανάπτυξη και των δύο μέσα στη σχέση.  

Η εμπειρία των παιδιών: Σταθερότητα έναντι συναισθηματικών επιπτώσεων

Από την πλευρά των παιδιών, το να παραμένουν οι γονείς μαζί στο ίδιο σπίτι μέχρι να φτάσουν στην ενηλικίωση μπορεί να έχει τόσο θετικές όσο και αρνητικές επιπτώσεις. 

Από τη μία πλευρά, η διατήρηση ενός σταθερού οικογενειακού περιβάλλοντος ενδέχεται να προσφέρει στα παιδιά μια αίσθηση ασφάλειας, ρουτίνας και συνέχειας κατά τα χρόνια της διαμόρφωσής τους. Έτσι αυτή η σταθερότητα μπορεί να συμβάλει στην συναισθηματική τους σταθερότητα. Με το χωρισμό και την αναδιαμόρφωση της οικογένειας σε δύο σπίτια το μόνο σίγουρο είναι ότι θα εκτίθονταν σε μια μεγάλη αλλαγή που θα τα καλούσε να προσαρμοστούν σε μια εντελώς καινούρια συνθήκη. Αυτό από μόνο του φέρνει αναταραχή.   

Ωστόσο, το να μεγαλώνουν σε ένα σπίτι όπου βλέπουν τους γονείς τους να έχουν μια σχέση που δεν τους ικανοποιεί μπορεί επίσης να επηρεάσει σημαντικά και μακροπρόθεσμα τη συναισθηματική τους ανάπτυξη. Ζώντας μέσα σε ένα τέτοιο σύστημα, ακόμα κι αν δεν λέγεται ρητά από τους γονείς, τα παιδιά νιώθουν ότι είναι εκείνα που ενώνουν τους γονείς τους και ασυνείδητα παίρνουν διάφορους ρόλους για να εξυπηρετήσουν την κατάσταση ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία τους και το μοτίβο της σχέσης των γονέων τους. Μπορεί να εσωτερικοποιήσουν αισθήματα ενοχής, ευθύνης ή ανεπάρκειας, πιστεύοντας ότι φέρουν κάποια ευθύνη για τη δυστυχία των γονιών τους. Επιπλέον, τα παιδιά βιώνοντας μια σχέση των γονέων που είναι εμποτισμένη με συνεχή ένταση, είτε εκδηλωνόταν είτε ήταν λανθάνουσα, μπορεί να οδηγήσει και τα ίδια να αισθάνονται ανασφάλεια και άγχος στις δικές τους σχέσεις. Τέτοια συναισθήματα τις περισσότερες φορές θα οδηγήσουν στο να δυσκολεύονται να εμπιστευτούν τους ανθρώπους και τελικά να αισθάνονται μοναξιά ακόμη και μέσα στη σύνδεσή τους με τους άλλους. Στην ουσία μπορεί να αναπαράγουν ασυνείδητα αυτό που εισέπραξαν από τη σχέση των γονιών τους, το συναίσθημα δηλαδή της μοναξιάς μέσα στη σχέσεις τους.  

Επαναξιολογώντας το στερεότυπο: Αγκαλιάζοντας την αυθεντικότητα και την φροντίδα του εαυτού μας 

Παρόλο που το στερεότυπο του να παραμένουμε μαζί για το καλό των παιδιών μέχρι την ενηλικίωση εξακολουθεί να υπάρχει σε μεγάλο βαθμό, είναι σημαντικό για τα ζευγάρια να το επαναξιολογήσουν. Αντί να δίνουν προτεραιότητα στις εξωτερικές αντιλήψεις ή στις κοινωνικές προσδοκίες, οι σύντροφοι πρέπει να δίνουν προτεραιότητα στην αυθεντικότητα, τη φροντίδα για τον εαυτό τους, την ανοιχτή επικοινωνία και την προσωπική ανάπτυξη και των δύο μέσα στη σχέση.

Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει την αναζήτηση από τα ζευγάρια συμβουλευτικής για να κατανοήσουν τα ζητήματα που τους δυσκολεύουν στην σχέση και τι είναι σημαντικό για τον καθένα ξεχωριστά, τον τρόπο που έχουν μάθει να συνδέονται και να εκπαιδευτούν σταδιακά σε ένα τρόπο σύνδεσης που προάγει τον αμοιβαίο σεβασμό και την εξερεύνηση εναλλακτικών λύσεων που δίνουν προτεραιότητα στην ευτυχία τόσο των δύο συντρόφων όσο και των παιδιών τους.