Μαθαίνει αλλιώς; Η δύναμη της πολλαπλής νοημοσύνης

Μαθαίνει αλλιώς; Η δύναμη της πολλαπλής νοημοσύνης

Συχνά ακούμε το στερεότυπο ότι κάποιος δεν μπορεί να μάθει γιατί δεν έχει την ικανότητα να κάθεται και να διαβάζει. Αυτό το στερεότυπο προέρχεται από την ιδέα ότι η μάθηση είναι μια μονοδιάστατη διαδικασία που απαιτεί μόνο την ικανότητα ανάγνωσης και συγκέντρωσης.

Ωστόσο, με βάση τη θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης , ένα σημαντικό στοιχείο που πρέπει να ληφθεί υπόψιν κατά τη διαδικασία της εκμάθησης είναι ο τρόπος με το οποίο μαθαίνει καλύτερα ένα παιδί και ο τρόπος με τον οποίο είναι μοναδικά δομημένο το δικό του προφίλ νοημοσύνης. Η πολλαπλή νοημοσύνη περιλαμβάνει την λεκτική, την λογικομαθηματική, την χωροταξική, την νατουραλιστική, την μουσική, την κιναισθητική , την ενδοπροσωπική και την διαπροσωπική νοημοσύνη. Κάθε μαθητής έχει διαφορετική δομή της πολλαπλής νοημοσύνης, με κάποιες από τις νοημοσύνες να είναι πολύ ανεπτυγμένες και άρα να κυριαρχούν στο προφίλ νοημοσύνης και κάποιες άλλες να είναι λιγότερο ανεπτυγμένες.

Έτσι η μάθηση θα πρέπει να προσαρμοστεί στις ατομικές ανάγκες του κάθε μαθητή.

Για παράδειγμα, ένας μαθητής που έχει υψηλή χωροταξική νοημοσύνη μπορεί να μάθει καλύτερα με τη χρήση γραφικών αναπαραστάσεων και διαγραμμάτων αντί για απλά κείμενα. 

Αντίστοιχα, ένας μαθητής με υψηλή κιναισθητική νοημοσύνη μπορεί να μάθει καλύτερα με τη χρήση παιχνιδιών και ασκήσεων που περιλαμβάνουν φυσική δραστηριότητα και κίνηση.

Άρα λοιπόν, ένας κιναισθητικός τύπος δεν χρειάζεται να ‘’κάτσει’’ και να διαβάσει, μπορεί απλά να αποστηθίζει διαβάζοντας, ενώ περπατάει πάνω κάτω στο δωμάτιό του.

Επιπλέον, η πολλαπλή νοημοσύνη επιτρέπει στους μαθητές να διαπραγματεύονται πληροφορίες με διαφορετικούς τρόπους και να κατανοούν καλύτερα τα δεδομένα.

 Για παράδειγμα, ένας μαθητής με υψηλή διαπροσωπική νοημοσύνη μπορεί να μάθει καλύτερα όταν συνεργάζεται με άλλους , μαθαίνοντας μέσα σε ομαδικά  project ενώ ένας μαθητής με υψηλή λογικομαθηματική νοημοσύνη μπορεί να είναι καλός στην επίλυση προβλημάτων και  μπορεί να αποστηθίζει και να μαθαίνει πληροφορίες μόνο αφού τις συνδέσει στο μυαλό του με λογική σειρά, λογικά αίτια και αποτελέσματα.

Ακόμη, η μάθηση δεν πρέπει να περιορίζεται στην τάξη και την ανάγνωση βιβλίων. Η εκμάθηση μπορεί να γίνει μέσα από διαφορετικές εμπειρίες, όπως η επίσκεψη σε μουσεία, η συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες, η εθελοντική εργασία και η συμμετοχή σε πολιτιστικά γεγονότα.

Θα θαυμάζατε τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνει ένα παιδί με ανεπτυγμένη την νατουραλιστική νοημοσύνη , όταν βρεθεί σε επαφή με το φυσικό περιβάλλον ή όταν έχει να διαπραγματευτεί πληροφορίες που έχουν σχέση με αυτό.

Τέλος, είναι σημαντικό να αναγνωρίζεται ότι κάθε μαθητής έχει έναν μοναδικό συναδυασμό νοημοσυνών, και δεν πρέπει να περιοριζόμαστε σε στερεότυπα και γενικευμένες απόψεις. Κάθε μαθητής πρέπει να αντιμετωπίζεται ατομικά, λαμβάνοντας υπόψη τις δυνατότητες του και τις προτιμήσεις του στη μάθηση.

Συνολικά λοιπόν, η πολλαπλή νοημοσύνη είναι μια πολύπλοκη έννοια και ταυτόχρονα ένα χρήσιμο εργαλείο που μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο μάθησης κάθε μαθητή. Το να κάθομαι και να δείχνω συγκεντρωμένος δεν συνεπάγεται ότι μαθαίνω κιόλας. Η εκπαίδευση πρέπει να προσαρμόζεται στις ατομικές ανάγκες και δυνατότητες των μαθητών, ώστε να επιτυγχάνεται η μέγιστη δυνατή αποτελεσματικότητα στη μάθηση και η ανάπτυξη των δεξιοτήτων τους.

Gardner, H. (1983). Frames of mind: The theory of multiple intelligences. Basic Books.

Armstrong, T. (1994). Multiple intelligences in the classroom. ASCD.

Campbell, L., Campbell, B., & Dickinson, D. (2004). Teaching and learning through multiple intelligences (3rd ed.). Pearson.

Sternberg, R. J., & Grigorenko, E. L. (2000). Teaching for successful intelligence: To increase student learning and achievement. ASCD.

Smith, M. K. (2008). Howard Gardner, multiple intelligences and education. The Encyclopaedia of Informal Education.