Έχω αρκετό γάλα; Τι επηρεάζει τον θηλασμό

Σε αυτό το άρθρο θα δώσουμε πληροφορίες σχετικά με την παραγωγή μητρικού γάλακτος.

Η μητέρα δεν έχει αρκετό γάλα!

Είναι μια φράση που ακούγεται πολύ συχνά στους κύκλους των νέων γονιών… Και χρησιμοποιείται ως αιτιολόγηση για την ανάγκη εισαγωγής ξένου γάλακτος ή ακόμα και το σταμάτημα του θηλασμού.

Τι σημαίνει, όμως, αυτή η φράση και πώς μπορούμε να γνωρίζουμε αν πραγματικά η μητέρα έχει ή δεν έχει αρκετό γάλα;

Και αν όντως δεν έχει αρκετό γάλα, αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να διακοπεί ο θηλασμός ή να χορηγηθεί και ξένο γάλα συμπληρωματικά και να εγκαταλείψει η μητέρα την ιδέα του αποκλειστικού θηλασμού ή υπάρχει κάτι που θα μπορούσαμε να κάνουμε για να αυξηθεί η παραγωγή γάλακτος;

Τι προκαλεί την παραγωγή γάλακτος;

Αυτό που γνωρίζουμε όλοι είναι ότι η παραγωγή γάλακτος οφείλεται στην προλακτίνη, την ορμόνη που εκκρίνεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης από τον πρόσθιο λοβό της υπόφυσης. Φτάνει στο μέγιστο στο τέλος της εγκυμοσύνης (από 10-20 ng/ml σε μη έγκυο στα 200-400 ng/ml στο τέλος της κύησης) και στη συνέχεια μειώνεται. Στις μητέρες που δεν θηλάζουν επανέρχεται στα προ εγκυμοσύνης επίπεδα γύρω στις 7 ημέρες μετά τον τοκετό, ενώ σε αυτές που θηλάζουν παραμένει αυξημένη για όσο καιρό θηλάζουν.

Αμέσως μετά τον τοκετό, και με τη ραγδαία πτώση των επιπέδων των οιστρογόνων και της προγεστερόνης, η παραγωγή της προλακτίνης παρουσιάζει μεγάλη αύξηση και μάλιστα, η προλακτίνη εκκρίνεται κατά κύματα, περίπου 7-20 φορές το 24ωρο και περισσότερο κατά τη διάρκεια του ύπνου, ακολουθώντας έναν κιρκαδικό ρυθμό. Επίσης, η προλακτίνη αυξάνεται κατά τη διάρκεια του θηλασμού και της διέγερσης του μαστού από το βρέφος ή με θήλαστρο ή άμελξη.

Άρα για να έχει αρκετό γάλα μια μαμά αρκεί να έχει υψηλές τιμές προλακτίνης;

Όχι ακριβώς!

Καθώς η παραγωγή της προλακτίνης αυξάνεται κατά τη διέγερση του θηλασμού, είναι σημαντικό να θηλάζει μια μητέρα συχνά, ώστε να διατηρούνται υψηλά τα επίπεδα της προλακτίνης. Όμως, μετά από την εδραίωση του θηλασμού, περνάμε από την ενδοκρινή φάση παραγωγής γάλακτος (δηλαδή αυτή που εξαρτάται από τις ορμόνες) στην αυτοκρινή φάση (δηλαδή από αυτήν που εξαρτάται από τη διέγερση που δέχεται ο μαστός).

Τι σημαίνει αυτό πρακτικά;

Καθώς η προλακτίνη έχει πολύ υψηλές συγκεντρώσεις μόνο κατά την περίοδο αμέσως μετά τον τοκετό και στη συνέχεια μειώνεται (παραμένοντας όμως υψηλότερη από τα επίπεδα προ εγκυμοσύνης στις γυναίκες που θηλάζουν), τότε πώς γίνεται να διατηρείται η παραγωγή μιας γυναίκας μήνες ή και χρόνια μετά τον τοκετό;

Η απάντηση είναι στους υποδοχείς της προλακτίνης στο μαστικό αδένα. Αυτοί αυξάνονται σε αριθμό με την επίδραση των μεγάλων ποσοτήτων προλακτίνης που υπάρχουν μετά τον τοκετό και στη συνέχεια δεσμεύουν αρκετή ποσότητα προλακτίνης, ώστε να εξασφαλιστεί επαρκής παραγωγή γάλακτος.

Άρα, όπως φαίνεται από τα παραπάνω, το κλειδί για να έχει μια μαμά αρκετό γάλα είναι να υπάρχει μια επαρκής και συχνή διέγερση του μαστού, από ένα μωρό που θηλάζει καλά ή από αντλία, το συντομότερο δυνατόν μετά τον τοκετό και συνεχώς για όσο καιρό θέλουμε να διατηρηθεί η γαλουχία.

Οι συχνοί θηλασμοί και το συχνό άδειασμα του μαστού εξασφαλίζουν καλή παραγωγή, ενώ όταν ο μαστός αφήνεται να «μαζέψει γάλα» ή να «γεμίσει» με γάλα, αυτό σταδιακά μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της παραγωγής.