Είναι καλό ή κακό να βαριέται ένα παιδί;

Όταν το παιδί λέει “βαριέμαι”, στην πραγματικότητα σας λέει: “Θέλω κάτι διαφορετικό, που να μου κινήσει την περιέργεια, ένα ερέθισμα”. Η πλήξη δεν είναι εχθρός, αλλά σκανδάλη για να ξεκινήσει τη δική του αναζήτηση και να «σκαρφιστεί» κάτι πρωτότυπο. Η πλήξη λειτουργεί σαν μικρός συναγερμός στον εγκέφαλο: “Χρειάζομαι νέα ιδέα!” Αν το γεμίσουμε αμέσως με έτοιμα παιχνίδια ή οθόνες, στερούμε από το παιδί την ευκαιρία να φανταστεί μόνο του, να βρει νέες λύσεις, να ασκηθεί στη δημιουργικότητα. Ακόμα και να μείνει το παιδί σε αυτή τη στιγμή της βαρεμάρας για λίγο χρόνο είναι εντάξει. Δεν είναι απαραίτητο να κάνουμε πάντα κάτι , είναι σημαντικό να μάθουν τα παιδιά να μένουν στην στιγμή και στο τώρα. Μπορούμε να τα ενθαρρύνουμε να μένουν λίγο σε αυτό και να τους δώσουμε χώρο και χρόνο να αναπτύξουν την φαντασία τους.

Όταν το παιδί έρχεται και μας μεταφέρει συνεχώς ότι δεν έχει τι να κάνει και βαριέται ας ανταποκριθούμε με αποδοχή και ενσυναίσθηση , αναγνωρίζοντας την κατάσταση χωρίς να μειώσουμε αυτό που νιώθει αλλά χωρίς να δώσουμε κατευθείαν λύση στη βαρεμάρα.
Αντί να ανταποκριθούμε λέγοντας: Έχεις τόσα παιχνίδια βρες κάτι να παίξεις, μπορούμε να πούμε: «Βαριέσαι λες, τι θα ήθελες να κάνεις; Θες να πάρεις λίγο χρόνο να φανταστείς κάτι καινούριο ένα παιχνίδι που δεν έχεις ξαναπαίξει ποτέ – π.χ. να φτιάξεις έναν ήρωα από ό,τι βρίσκεις μπροστά σου.» Έτσι το παιδί αναλαμβάνει δράση, αντί να περιμένει εμάς  να του δώσουμε λύσεις.

Πώς μπορώ να ενισχύσω τη φαντασία του χωρίς να του δίνω έτοιμες λύσεις;

Η φαντασία των παιδιών ανθίζει πραγματικά όταν δεν τους δίνουμε έτοιμες συνταγές ή αυστηρές οδηγίες, αλλά τους αφήνουμε να επινοούν μόνοι τους τις λύσεις. Τα παιδιά δεν χρειάζονται απλώς να καταναλώνουν ιδέες — χρειάζονται χώρο για να δημιουργούν τις δικές τους.

Για παράδειγμα, αν τους πούμε: «Φτιάξε ένα σπιτάκι με αυτά τα τουβλάκια», το παιδί συνήθως θα φτιάξει ένα απλό σπιτάκι, χωρίς να εξερευνήσει παραπάνω. Αν όμως ρωτήσουμε: «Μπορείς να μου δώσεις μια ιδέα για κάτι που ζει μέσα στο νερό;», τότε το μυαλό του θα γεμίσει εικόνες από ψάρια, δελφίνια, υποβρύχια ή μικρές λιμνούλες, και η δημιουργία του μπορεί να είναι πραγματικά πρωτότυπη.

Το μυστικό είναι να μην του λέμε πώς πρέπει να κάνει κάτι ή ποιο ακριβώς να είναι το αποτέλεσμα. Δεν υπάρχει σωστό ή λάθος στο παιχνίδι και στη φαντασία. Αντίθετα, δίνουμε ερεθίσματα και αφήνουμε το παιδί να πειραματιστεί, να εξερευνήσει και να εκφραστεί ελεύθερα.

Μπορούμε να το πετύχουμε αυτό μέσα από μικρές καθημερινές πρακτικές:

• Δώστε ανοιχτά ερεθίσματα, όχι οδηγίες. Αντί να πούμε «Χτίσε ένα κάστρο με αυτά τα τουβλάκια», καλύτερα να ρωτήσουμε «Τι θα ήθελες να φτιάξεις με αυτά τα τουβλάκια;». Με αυτόν τον τρόπο, το παιδί αναλαμβάνει πρωτοβουλία και δημιουργεί κάτι από μέσα του.
• Ενθαρρύνετε το παιδί να περιγράψει αυτό που φτιάχνει. Για παράδειγμα, «Πώς θα ήταν ο ήρωας που φτιάχνεις; Τι θα ήθελε να κάνει;» Αυτό το απλό παιχνίδι βοηθάει τα παιδιά να αναπτύξουν τη γλώσσα και να εμβαθύνουν στην ιδέα τους.
• Χρησιμοποιήστε απλά υλικά καθημερινά. Χαρτόνια, κουτιά, πέτρες, φύλλα ή ακόμα και κουμπιά μπορούν να γίνουν κομμάτια μιας καινούριας ιστορίας ή κατασκευής. Η αυλή ή το μπαλκόνι μπορεί να μετατραπούν σε μαγικό χώρο εξερεύνησης.
• Αφήστε το παιδί να κάνει λάθη και να πειραματιστεί. Η φαντασία περνάει μέσα από τη δοκιμή και το σπάσιμο των κανόνων. Μην περιμένετε τέλειο αποτέλεσμα, γιατί μέσα από τα λάθη τα παιδιά μαθαίνουν να ανακαλύπτουν νέους δρόμους.

Αυτή η ελευθερία στο παιχνίδι όχι μόνο ενισχύει τη φαντασία, αλλά και τη δημιουργικότητα, την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων και την αυτοπεποίθηση του παιδιού.

Τι είδους δραστηριότητες βοηθούν να αξιοποιήσει δημιουργικά τον “ελεύθερο χρόνο”;

Η δημιουργική αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου είναι πολύ σημαντική για την ανάπτυξη της φαντασίας, της αυτονομίας και της αυτοπεποίθησης του παιδιού. Όμως, για να συμβεί αυτό, τα παιδιά χρειάζονται κατάλληλα ερεθίσματα, αλλά και χώρο να εξερευνήσουν, χωρίς να τους δίνουμε έτοιμες λύσεις. Η ενσυναίσθηση και η θετική διαπαιδαγώγηση παίζουν μεγάλο ρόλο σε αυτό: αναγνωρίζοντας το συναίσθημα του παιδιού και ενθαρρύνοντάς το με υποστήριξη, δεν το πιέζουμε, αλλά το βοηθάμε να ανακαλύψει μόνο του.

Παράδειγμα
«Βλέπω πως σκέφτεσαι πώς να φτιάξεις το παζλ. Θες να δοκιμάσουμε να το κάνεις μόνος/η, και αν χρειαστείς βοήθεια, είμαι εδώ!»
Με λόγια που σέβονται την προσπάθεια και δίνουν ελευθερία, το παιδί μαθαίνει να εμπιστεύεται τη δική του κρίση.

Για να το βοηθήσουμε στην πράξη, ας δούμε μερικές ιδέες που δίνουν ερεθίσματα χωρίς να «λύνουν» το παιχνίδι για εκείνο, προσαρμοσμένες στις ηλικίες:

• Μικρότερα παιδιά (3-5 ετών):
  Η άμμος, οι απλές φόρμες και τα κουβαδάκια, όπως τα σετ φορτηγό με κουβαδάκι ή οι φόρμες παγωτών από τα Max Stores, είναι ιδανικά. Δεν τους επιβάλλουν συγκεκριμένο παιχνίδι, αφήνουν το παιδί να φανταστεί αν θα φτιάξει κάστρο, παγωτό ή κάτι τελείως διαφορετικό. Έτσι, ενισχύουν τη δημιουργική σκέψη μέσα από το απλό.
• Παιδιά σχολικής ηλικίας (6-10 ετών):
  Βιβλία δραστηριοτήτων με γρίφους, σταυρόλεξα και ασκήσεις, όπως τα «Καλοκαιρινά Παιχνίδια» για τις διάφορες τάξεις ή το «Σταυρόλεξα Στ’ Δημοτικού», βοηθούν το παιδί να αναπτύξει συγκέντρωση και επίλυση προβλημάτων. Η πρόκληση είναι να τα χρησιμοποιεί μόνο του, χωρίς άμεση βοήθεια, ώστε να νιώθει περηφάνια για την επιτυχία του.
• Δραστηριότητες για όλη την οικογένεια ή ατομικά:
  Ένα εκπαιδευτικό σουπλά με χάρτη του κόσμου προσφέρει μια μικρή αποστολή: «Μπορείς να βρεις την Ιαπωνία;» Ενθαρρύνει την περιέργεια, δίνει στόχο, και το παιδί μπορεί να πειραματιστεί μόνο του.

Τι να προσέξετε;

Όταν το παιδί φαίνεται να βαριέται ή να διστάζει να ξεκινήσει, είναι σημαντικό να μην το πιέσουμε αμέσως με λύσεις. Αντίθετα, δείχνουμε κατανόηση: «Καταλαβαίνω ότι δεν ξέρεις τι να κάνεις τώρα, θέλεις να το δούμε μαζί;» ή «Μπορείς να ξεκινήσεις με τις κάρτες αλφαβήτας για να ζεσταθείς και μετά να δοκιμάσεις κάτι άλλο».

Με αυτό τον τρόπο, το παιδί νιώθει υποστήριξη χωρίς να χάνει την αυτονομία του. Σταδιακά, μαθαίνει να βρίσκει μόνο του ιδέες, να οργανώνει τον χρόνο του και να αξιοποιεί δημιουργικά τον ελεύθερο χρόνο, χτίζοντας αυτοπεποίθηση και φαντασία.

Με λίγα λόγια, οι καλοκαιρινές διακοπές είναι μια ευκαιρία να ενισχύσουμε τη φαντασία των παιδιών με απλά υλικά, ανοιχτές ερωτήσεις και λίγη υπομονή. Έτσι, δημιουργούμε συνθήκες για να ξεδιπλώσουν το ταλέντο τους και να χαρούν τη μαγεία του να φτιάχνουν τον δικό τους κόσμο.

Ο δημιουργικός ελεύθερος χρόνος δεν είναι απλώς «χρόνος χωρίς δραστηριότητα». Είναι χρόνος γεμάτος πιθανότητες. Όταν αφήνουμε χώρο στο παιδί να βαρεθεί, να σκεφτεί, να αναζητήσει και να δημιουργήσει, του δίνουμε ένα πολύτιμο δώρο: την ευκαιρία να γνωρίσει τον εαυτό του.

Δεν χρειάζεται να έχουμε πάντα έτοιμες ιδέες ή να γεμίζουμε κάθε του λεπτό με προγράμματα. Χρειάζεται να είμαστε δίπλα του με ενσυναίσθηση, να του προσφέρουμε στήριξη όταν τη χρειάζεται και ερεθίσματα που του ανοίγουν δρόμους.

Λίγα λόγια για την εταιρεία: 

Η εταιρεία MAX STORES αποτελεί μια αμιγώς ελληνική επιχείρηση που εδώ και πάνω από 30 χρόνια έχει ως κύριο μέλημα της να προσφέρει αυτό ακριβώς που θέλουν και χρειάζονται τα παιδιά! Η μεγάλη ποικιλία σε παιχνίδια, βιβλία, εποχιακά και σχολικά είδη αλλά και επιπλέον σε αναλώσιμα και προϊόντα deco «φέρνει» τη MAX STORES τα τελευταία χρόνια, στις πρώτες επιλογές των γονιών για όλες τις αγοραστικές ανάγκες της οικογένειας.

Με κέντρο το παιδί και την οικογένεια, τα MAX STORES διατηρούν ένα ζεστό και φιλικό περιβάλλον, τόσο για τους πελάτες όσο και για τους εργαζομένους τους, επενδύοντας στο ειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό (το οποίο σήμερα αριθμεί πάνω από 300 άτομα), με κύριο γνώμονα τη γνώση, την εργατικότητα και την καλή διάθεση, υποστηρίζοντας με υπευθυνότητα, σταθερά και δυναμικά το πολύχρονο έργο τους.