
Δέσιμο μπαμπά-μωρού: Πώς να χτίσεις στενή σχέση
Παλαιότερα υπήρχε η αντίληψη ότι, σε αντίθεση με το να είσαι μαμά που είναι ενστικτώδες και δεν χρειάζεται να το διδαχτείς, το πώς να είσαι μπαμπάς δεν είναι κάτι που έρχεται φυσικά, αλλά χρειάζεται να στο μάθουν.
Τώρα πια, η επιστήμη μας έχει αποδείξει ότι αυτή η πεποίθηση δεν ισχύει και πως οι μπαμπάδες, όπως και οι μαμάδες βιώνουν σημαντικές βιολογικές αλλαγές που τους προετοιμάζουν για τον καινούριο αυτόν ρόλο στη ζωή τους.
Παρόλα αυτά, βλέπουμε καθημερινά γύρω μας, μπαμπάδες που διστάζουν και δυσκολεύονται να συσχετιστούν με το μωρό τους και να εμπλακούν με τη φροντίδα του.
Πώς μπορούν οι μπαμπάδες λοιπόν, να βοηθηθούν σε αυτή τη μετάβαση στη γονεϊκότητα και πώς μπορούν οι μαμάδες να τους βοηθήσουν;
Χρειάζεται και οι δύο να αμφισβητήσουν
Ο πιο σημαντικός λόγος που οι μπαμπάδες μπορεί να δυσκολεύονται να δεθούν με το μωρό τους, είναι τα μαθημένα στερεότυπα σχετικά με το τι είναι να είσαι μπαμπάς και τι είναι να είσαι μαμά. Αυτά τα ίδια στερεότυπα είναι υπεύθυνα και για τη δυσκολία ορισμένων μαμάδων να επιτρέψουν, να υποστηρίξουν, αλλά και να διεκδικήσουν αυτή τη σχέση ανάμεσα στον μπαμπά και το μωρό. Άρα, το πρώτο βήμα είναι να αμφισβητήσουν και οι 2 γονείς αυτές τις μαθημένες πεποιθήσεις.
Σε αυτό μας βοηθά πολύ η επιστήμη. Ευρήματα ερευνών έχουν δείξει:
- Όταν ένας άνδρας ζει με την έγκυο γυναίκα του, τα επίπεδα ωκυτοκίνης (η ορμόνη «της αγάπης», του δεσμού) στον οργανισμό του ανεβαίνουν όπως ανεβαίνουν και στην έγκυο γυναίκα, προετοιμάζοντας και τους δυο να δεθούν με το μωρό που έρχεται, αλλά και δένοντας τη γονεϊκή ομάδα.
- Όταν ένας άντρας γίνει πατέρας, τα επίπεδα τεστοστερόνης του πέφτουν οριστικά.
- Ο εγκέφαλος των μπαμπάδων επιδεικνύει την ίδια δυνατότητα και δραστηριότητα σχετικά με την ενσυναίσθηση, πράγμα που σημαίνει ότι, βιολογικά τουλάχιστον, οι γονείς ανεξαρτήτου φύλου είναι εν δυνάμει εξίσου ικανοί να ανταποκριθούν στις πρακτικές και συναισθηματικές ανάγκες του μωρού.
Άρα, όπως οι μαμάδες έτσι και οι μπαμπάδες, είναι ικανοί να δεθούν και να φροντίσουν ένα μωρό, φτάνει να το θεωρούν και αυτοί σημαντικό και να τους δοθεί ο χώρος.

Η βοήθεια που μπορούν να δώσουν οι μαμάδες
Τα πράγματα που χρειάζεται να κάνουν οι μπαμπάδες, ώστε να ενισχύσουν το δέσιμο με τα μωρά τους, δεν διαφέρουν καθόλου από αυτά που χρειάζεται να κάνουν οι μαμάδες. Η διαφορά είναι, ότι κάποια πράγματα όπως ο θηλασμός (για τις γυναίκες που το επιλέγουν και μπορούν) και οι κοινωνικοί ρόλοι των φύλων, έχουν ως αποτέλεσμα στην περίπτωση των μαμάδων, οι συμπεριφορές που ενισχύουν τη σχέση να έρχονται πιο φυσικά.
Οπότε, η βασική βοήθεια που μπορούν οι μαμάδες να δώσουν στους μπαμπάδες, είναι να επιτρέψουν - και σε πολλές περιπτώσεις να διεκδικήσουν - να πάρουν οι μπαμπάδες τον χρόνο και τον χώρο που τους αναλογεί με τα μωρά τους.
Τι μπορούν να κάνουν οι μπαμπάδες για να ενισχύσουν το δέσιμο με το μωρό τους
- Να ξεκινήσουν από νωρίς: τα έμβρυα ακούνε ήχους από το περιβάλλον τους από τη 18η εβδομάδα της εγκυμοσύνης και έτσι όταν γεννιούνται γνωρίζουν ήδη τη φωνή της μαμάς. Οι μπαμπάδες μπορούν να παίρνουν λίγο χρόνο κάθε μέρα και να μιλάνε ή να τραγουδάνε κοντά στην κοιλιά της εγκύου, έτσι ώστε το μωρό να γνωρίζει καλά και τη δική τους τη φωνή όταν γεννηθεί.
- Μπορούν από την πρώτη μέρα να περνάνε χρόνο με το μωρό αγκαλιά, με επαφή δέρμα-με-δέρμα. Έτσι, το μωρό ικανοποιεί μια από τις πιο σημαντικές του ανάγκες – αυτή για σωματική επαφή – γνωρίζοντας τη μυρωδιά του μπαμπά, ακούγοντας την καρδιά του. Η επαφή δέρμα-με-δέρμα προκαλεί την έκκριση της ορμόνης ωκυτοκίνης, που όπως είπαμε είναι η ορμόνη που είναι υπεύθυνη για το δέσιμο.
- Μπορούν να περάσουν χρόνο ξαπλωμένοι με τα μωρά τους, κρατώντας βλεμματική επαφή από κοντινή απόσταση και μιλώντας, έτσι ώστε το μωρό να βλέπει καθαρά το πρόσωπό του και να τον μαθαίνει, να ακούει τη φωνή του και να απολαμβάνει την προσοχή του.
- Μπορούν να βάλουν στην καθημερινότητά τους και το βρεφικό μασάζ, που είναι άλλη μια ευκαιρία για σωματική και βλεμματική επαφή.
- Μετά τους 6 μήνες – που το επιτρέπει η σωματική ανάπτυξη του μωρού – μπορούν να παίζουν με το μωρό πιο σωματικά, πιο «άγρια». Η αίσθηση αυτή του ρίσκου και του από κοινού ενθουσιασμού, προκαλεί την έκκριση ωκυτοκίνης, ντοπαμίνης και ενδορφινών. Έρευνες έχουν δείξει ότι αυτού του είδους το παιχνίδι είναι που προκαλεί τη μεγαλύτερη ποσότητας ωκυτοκίνης στον οργανισμό σε μπαμπάδες και μωρά (ενώ στην περίπτωση των μαμάδων είναι μέσα από τη φροντίδα) – όμως φαίνεται ότι αυτή η διαφορά δεν είναι βιολογική, αλλά κοινωνικά μαθημένη, καθώς στα ομόφυλα ζευγάρια αυτές οι διαφορές εξαφανίζονται.
- Τέλος, το πιο απλό και βασικό που μπορούν να κάνουν οι μπαμπάδες, είναι να συμμετέχουν όσο περισσότερο μπορούν στην καθημερινή φροντίδα του μωρού: αλλαγές πάνας, μπανάκι, αγκαλιές όταν κλαίει, τάισμα με μπουκάλι αν δεν θηλάζει αποκλειστικά, παιχνίδι.
- Atzil S, Hendler T, Zagoory-Sharon O, Winetraub Y, Feldman R. (2012). Synchrony and specificity in the maternal and paternal brain: relations to oxytocin and vasopressin. Journal of the American Academy of Adolescent and Child Psychiatry. 51(8):798-811
- Gettler LT, McDade TW, Feranil AB, Kuzawa CW. (2011). Longitudinal evidence that fatherhood decreases testosterone in human males. Proceedings of the National Academy of the Sciences USA 108:16194-16199
- Feldman R, Gordon I, Zagoory-Sharon O. (2011). Maternal and paternal plasma, salivary and urinary oxytocin and parent-infant synchrony: considering stress and affiliation components of human bonding. Developmental Science 14(4):752-761
- Sears, D. & Sears, M. The baby book: Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζετε για το μωρό σας από τη γέννησή του μέχρι τα δύο του χρόνια. Gordon Hellas & Κάκτος, 2019.
- μπαμπάς

