Bullying: Πώς να θωρακίσεις το παιδί σου

Η προστασία του παιδιού από το bullying είναι ένα θέμα που απασχολεί πολλούς γονείς. Mία βασική αρχή, όμως, είναι να κατανοήσουμε πως αν το παιδί νιώθει ασφάλεια και στήριξη από την οικογένεια, είναι πιο πιθανό να αναπτύξει έναν υγιή και δυνατό χαρακτήρα, μειώνοντας την πιθανότητα να επηρεαστεί αρνητικά από τους άλλους.

Η σημασία της σύνδεσης

Σύμφωνα με τον Gabor Maté και τον Dr. Gordon Neufeld, η ασφαλής σύνδεση με την οικογένεια είναι καθοριστική για την ανάπτυξη των παιδιών. Το βιβλίο "Hold on to Your Kids" τονίζει πως τα παιδιά που έχουν ισχυρούς συναισθηματικούς δεσμούς με τους γονείς τους είναι λιγότερο πιθανό να επηρεαστούν από τις αρνητικές επιρροές των συνομηλίκων τους.

• Ασφάλεια και στήριξη: Η οικογένεια πρέπει να αποτελεί το ασφαλές καταφύγιο του παιδιού. Όταν τα παιδιά νιώθουν ασφάλεια και στήριξη από την οικογένεια, αναπτύσσουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και είναι λιγότερο επιρρεπή σε εξωτερικές πιέσεις.
• Επιλογή παρέας: Παιδιά που νιώθουν ασφαλή στην οικογένεια έχουν την αυτοπεποίθηση να επιλέγουν τις παρέες τους με βάση τη συμβατότητα και την αμοιβαία εκτίμηση, αντί να προσπαθούν να ενταχθούν σε ομάδες που δεν τους ταιριάζουν.

Ενίσχυση της αυτοπεποίθησης μέσα από την οικογένεια

Η ανάπτυξη της αυτοπεποίθησης είναι καθοριστική για την αντιμετώπιση του bullying. Η ενίσχυσή της ξεκινά από το σπίτι.

• Αποδοχή και στήριξη: Δείξτε στο παιδί σας ότι το αγαπάτε και το αποδέχεστε για αυτό που είναι. Η ενίσχυση της αυτοπεποίθησης ξεκινά από την αποδοχή του εαυτού του. Στηρίξτε το στις επιλογές του ακόμη κι αν αυτές διαφέρουν από τις δικές σας. Μιλήστε του για την αποδοχή γενικώς.
• Ανάπτυξη ανεξαρτησίας: Ενθαρρύνετε το παιδί σας να αναπτύξει τις δικές του απόψεις και να στέκεται στα πόδια του από μικρή ηλικία. Έτσι θα έχει τη δύναμη να υπερασπίζεται τον εαυτό του και να μην ενδίδει σε πιέσεις.

Ανοιχτή επικοινωνία

Η ανοιχτή επικοινωνία με το παιδί είναι ζωτικής σημασίας για να ξέρετε πότε αντιμετωπίζει προβλήματα και για να το βοηθήσετε να βρει λύσεις με την καθοδήγησή σας.

• Καθημερινές συζητήσεις: Καθιερώστε καθημερινές συζητήσεις όπου το παιδί σας μπορεί να μοιραστεί τις ανησυχίες του. Ρωτήστε το για τη μέρα του, τους φίλους του και τα συναισθήματά του. Παρατηρήστε μικρές ή μεγάλες αλλαγές στην συμπεριφορά και την διάθεσή του και συζητήστε τες. 
• Δημιουργία εμπιστοσύνης: Δείξτε στο παιδί σας ότι μπορεί να σας πει τα πάντα χωρίς να φοβάται κριτική ή απόρριψη από την πλευρά σας. Ακούστε το με ενσυναίσθηση και διάθεση κατανόησης. Δοκιμάστε την τεχνική των ανοιχτών ερωτήσεων. 

Εκπαίδευση για τους κινδύνους του bullying

Είναι σημαντικό να εκπαιδεύσετε το παιδί σας για τους κινδύνους του bullying και πώς να το αντιμετωπίζει.

• Αναγνώριση bullying: Διδάξτε στο παιδί σας να αναγνωρίζει τις διαφορετικές μορφές bullying, όπως σωματικό, λεκτικό, κοινωνικό και διαδικτυακό bullying.
• Στρατηγικές αντιμετώπισης: Συζητήστε στρατηγικές αντιμετώπισης, όπως η ευθύτητα, το χιούμορ και η αδιαφορία. 
• • Ευθύτητα: Ενθαρρύνετε το παιδί σας να απαντά με τρόπο που αποστομώνει τους θύτες, χωρίς να δείχνει φόβο ή ανασφάλεια. Διδάξτε το λέξεις και εκφράσεις όπως: 
  • • Είναι η σειρά μου τώρα.
    • Ε! Σταμάτα το αυτό. Δεν μου αρέσει.
    • Δεν μου αξίζει να μου μιλάς έτσι.
    • Δεν είναι εντάξει να πληγώνεις.
    • Δεν μου αρέσει να με αποκαλείς έτσι. Θέλω να με :αποκαλείς με το όνομά μου.
  • Χιούμορ: Μάθετε στο παιδί σας να απαντάει με καλή διάθεση και χιούμορ και όχι να γίνεται εκδικητικό. Για παράδειγμα αν του κάνουν bullying για την εμφάνισή του μπορεί να πει: «Εμένα μου αρέσω όπως είμαι. Ευτυχώς που κοιτάω εγώ τον εαυτό μου στον καθρέφτη και όχι εσύ», «Μάλλον σου αρέσει αυτό που έχω πάνω μου για να το σχολιάζεις», «Πρέπει να είναι δύσκολο να ασχολείσαι συνέχεια με τους άλλους ε;», «Νιώθεις καλά; Σου συμβαίνει κάτι και μιλάς έτσι;».
  • Αδιαφορία: Είναι σημαντικό να μάθουν τα παιδιά μας να αποχωρούν και να αδιαφορούν από και για καταστάσεις και ανθρώπους που δεν τους κάνουν να νιώθουν όμορφα. Η δική σας υποστήριξη, σύνδεση και αγάπη είναι η πανοπλία του παιδιού σας για να καταφέρει να αδιαφορήσει και στην συνέχεια να αποχωρήσει. 
    

Δεν μπορούμε να τα προστατέψουμε πάντα και για τα πάντα

Μπορούμε όμως να διαχειριστούμε τις δυσάρεστες καταστάσεις με τον κατάλληλο τρόπο.

Μπορεί να έχουμε λάβει όλα τα προληπτικά μέτρα και πάλι να μην καταφέρουμε να γλιτώσει το παιδί κάποιας μορφής bullying. Τι κάνουμε σε αυτή την περίπτωση; Υπάρχουν κάποιες στρατηγικές που θα προσφέρουν υποστήριξη και προστασία στο παιδί αλλά το πιο σημαντικό είναι να το ακούσουμε, να μην το αμφισβητήσουμε σε ό,τι μας πει και να κάνουμε ανοιχτές ερωτήσεις για να καταλάβουμε τι συμβαίνει αν το παιδί δεν μιλάει ανοιχτά ή δεν είναι σε κατάλληλη ηλικία για ανοιχτή συζήτηση. Και το κυριότερο, να του θυμίζουμε ξανά και ξανά ότι δεν είναι μόνο του και ότι στεκόμαστε δίπλα του έτοιμοι να βρούμε λύση. 

• Στήριξη και αντίσταση μαζί: Πείτε στο παιδί σας ότι είστε δίπλα του και ότι θα αντισταθείτε μαζί σε κάθε μορφή bullying. Δείξτε του ότι δεν είναι μόνο του σε αυτήν την κατάσταση. Μιλήστε μαζί με το παιδί και τις οικογένειες των παιδιών που ασκούν bullying. Ή σκεφτείτε μαζί με το παιδί σας λύσεις. Κάντε ένα οικογενειακό συμβούλιο και πείτε ο καθένας από μία ιδέα για το πώς θα το αντιμετωπίσετε και μετά αποφασίστε ολοι μαζί. 
• Συνεργασία με δασκάλους: Αν το bullying γίνεται στο σχολείο, συνεργαστείτε με τους δασκάλους και τη διεύθυνση του σχολείου για να αντιμετωπίσετε το πρόβλημα. Οι δάσκαλοι μπορούν να παρακολουθούν την κατάσταση και να παρέμβουν όταν χρειάζεται. Με αυτόν τον τρόπο δείχνετε και στο παιδί σας την έννοια της συνεργασίας και της δύναμης που έχει το μαζί. 
• Επαγγελματική βοήθεια: Σε σοβαρές περιπτώσεις, μπορεί να χρειαστεί να ζητήσετε τη βοήθεια ενός ψυχολόγου ή συμβούλου, ειδικευμένου σε θέματα παιδικής ψυχολογίας και bullying.

Η προστασία του παιδιού από το bullying ξεκινά από την οικογένεια

Με την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης, την ανοιχτή επικοινωνία, την εκπαίδευση για τους κινδύνους και το σωστό παράδειγμα από τους γονείς, το παιδί θα έχει τα εφόδια να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις και να σταθεί γερά στα πόδια του. Η αίσθηση ότι η γνώμη του μετράει, ότι η φωνή του έχει δύναμη αλλά και η ασφάλεια που νιώθει να μοιραστεί πράγματα με την οικογένεια του είναι τα βασικά συστατικά για να προστατέψουμε τα παιδιά μας. 

Και, κυρίως, σας παρακαλώ μην γίνεστε εσείς οι πρώτοι που θα ασκήσουν bullying στο παιδί. 

Μιλήστε τους με σεβασμό και ενσυναίσθηση. Ζητήστε συγγνώμη όταν χάνετε την ψυχραιμία σας και να του θυμίζετε πάντα ότι δεν του άξιζε να του μιλάτε άσχημα, να φωνάζετε, να το μειώνετε. Έτσι, θα μάθει να μην δέχεται από κανέναν αντίστοιχες συμπεριφορές.