Από ποια ηλικία χρειάζεται πραγματικά το παιδί μου κινητό, υπολογιστή και Social Media;

Αυτό το άρθρο προσφέρει συμβουλές για γονείς και φροντιστές για να βοηθήσουν τα παιδιά να μπουν ομαλά και με ασφάλεια στο χώρο της τεχνολογίας και των social media, να απολαύσουν τα οφέλη τους και να προστατευτούν από τους κινδύνους που κρύβει. 

Πότε χρειάζεται πραγματικά να έχει πρόσβαση σε αυτά τα τεχνολογικά εργαλεία; 

Η απόφαση να δώσουμε στο παιδί μας κινητό τηλέφωνο και υπολογιστή είναι μια σημαντική απόφαση που εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως οι οικογενειακές και προσωπικές του ανάγκες, οι εκπαιδευτικοί στόχοι και η ανάπτυξη και η ωριμότητα του παιδιού. 

Για παράδειγμα, ένα κινητό τηλέφωνο μπορεί να παρέχει αίσθηση ασφάλειας και επικοινωνίας με τους γονείς, ενώ ένας υπολογιστής μπορεί να είναι χρήσιμος ή και απαραίτητος για εκπαιδευτικούς σκοπούς και για την ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων που είναι πλέον απαραίτητες. 

Tο σημαντικότερο, όταν το αποφασίσουμε και έρθει η ώρα το παιδί μας να αποκτήσει επαφή με την τεχνολογία, είναι να θεσπίσουμε συγκεκριμένους κανόνες χρήσης, προκειμένου να διασφαλίσουμε μια ισορροπημένη και υγιή χρήση της τεχνολογίας, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία και τις ατομικές ανάγκες του παιδιού μας. 

Πότε πρέπει να αφήσω το παιδί μου να έχει social media; 

Τα social media έχουν γίνει αναπόσπαστο μέρος της ζωής και της καθημερινότητας κάθε ενήλικα και εφήβου. Για να είμαστε ειλικρινείς, οι γονείς που σήμερα θεωρούν ότι μπορούν να κρατήσουν τα παιδιά τους μακριά από την online κοινότητα, πιθανότατα έχουν υποτιμήσει τη σημερινή κατάσταση. 

Είναι «κακά» τα Social Media;

Στην πραγματικότητα, τα κοινωνικά μέσα προσφέρουν ευκαιρίες για κοινωνική σύνδεση, εκπαίδευση και διασκέδαση, αλλά ταυτόχρονα ενέχουν κινδύνους όπως η ανεπιθύμητη επαφή με ακατάλληλο περιεχόμενο, ο κυβερνοεκφοβισμός (cyber bullying) ή η απώλεια της ιδιωτικότητας. 

Η πιο «βιώσιμη» προσέγγιση θα έλεγα ότι περιλαμβάνει ελεγχόμενη πρόσβαση στο ίντερνετ και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και συνεχείς συζητήσεις ανάμεσα σε παιδιά και γονείς για τους κινδύνους που κρύβονται πίσω από τις οθόνες.

Ποιες είναι οι επικίνδυνες λειτουργίες των social media;

Η επικοινωνία με φίλους μέσω των Social Media μπορεί να βοηθήσει ένα παιδί να μάθει νέες κοινωνικές δεξιότητες και να αναπτύξει τις κοινωνικές του σχέσεις. Ωστόσο, ο εγκέφαλος κατά τη διάρκεια της εφηβείας διανύει σημαντικές αναπτυξιακές αλλαγές. Πλατφόρμες που ενθαρρύνουν τη συγκέντρωση like ή και την εκτεταμένη χρήση (scrolling) μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ανάπτυξη του εγκεφάλου.

Είναι σωστό να έχω πρόσβαση στα social media του παιδιού μου;

Ως γονείς, γνωρίζουμε καλύτερα από όλους το παιδί μας και ξέρουμε ποιες εμπειρίες μπορούν να ενισχύσουν τα προσόντα του και ποιες τις αδυναμίες του. Το πιο σημαντικό είναι να θυμόμαστε ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε την πρόθεση μας να το προστατεύσουμε, το «για το καλό του», όπως λέμε συχνά, ως δικαιολογία για να ασκούμε άκριτο έλεγχο στη ζωή του. Με το να ελέγχουμε κρυφά τα social media του παιδιού μας, του δείχνουμε ότι δεν το εμπιστευόμαστε και τελικά ενισχύουμε την όποια πρόθεση έχει να αποκρύψει πράγματα και καταστάσεις. 

Να θυμάστε, δεν μπορούμε να ζητάμε από τα παιδιά να θέτουν υγιή όρια όταν εμείς πρώτα τα παραβιάζουμε  - ναι, ακόμα κι αν είναι με καλές προθέσεις!

Τι μπορούμε να κάνουμε; 

Το παιδί μας δικαιούται να έχει προσωπική ζωή και, αν θέλουμε να έχουμε πρόσβαση σε αυτήν, καλό θα ήταν να ενθαρρύνουμε τις ανοιχτές συζητήσεις ανάμεσά μας και, φυσικά, να εξηγήσουμε, γιατί δεν θέλουμε να έχει πρόσβαση σε συγκεκριμένο περιεχόμενο στη συγκεκριμένη ηλικία. 

Η ειλικρινής συζήτηση είναι ο βασικός σύμμαχός μας. Μπορούμε να εξηγήσουμε στο παιδί γιατί χρειάζεται όρια και περιορισμό χρήσης και καλό είναι να επιβραβεύουμε τη συμπεριφορά του με περισσότερη εμπιστοσύνη, δείχοντάς του ότι καταλαβαίνουμε και εκτιμάμε το ότι λαμβάνει υπόψη του όσα έχουμε συζητήσει για θέματα ασφάλειας και προσωπικών δεδομένων.

Πώς θα μάθω στο παιδί μου να αποφεύγει τους κινδύνους του διαδικτύου;

Είναι εξαιρετικά σημαντικό να εκπαιδεύσουμε το παιδί μας για τους κινδύνους αυτούς και να θεσπίσουμε κανόνες χρήσης, προκειμένου να προστατευτεί. Επίσης, είναι σημαντικό να διατηρήσουμε ανοιχτή επικοινωνία με το παιδί μας, ώστε να μπορεί να μοιράζεται τις εμπειρίες του και να ζητάει βοήθεια σε περίπτωση που κάτι συμβαίνει που το προβληματίζει ή του φανεί περίεργο. Η καθοδήγηση και η επιτήρηση είναι σημαντικά, ώστε να διασφαλίσουμε μια θετική και υγιή εμπειρία για τα παιδιά μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.