Αν είναι τόσο φυσικός, γιατί δυσκολεύομαι με τον θηλασμό;

Αν είναι τόσο φυσικός, γιατί δυσκολεύομαι με τον θηλασμό;

Ο θηλασμός είναι φυσικός και αυτόματος

Ο θηλασμός είναι μια φυσική βιολογική διαδικασία, η οποία είναι αυτόματη για όλα τα θηλαστικά, μητέρες και νεογνά, που οδηγούνται από το ένστικτό τους και τα αντανακλαστικά τους, έτσι ώστε μέσα σε λίγη ώρα από τον τοκετό να έχουν καταφέρει να θηλάσουν.

Τα τελευταία χρόνια κυκλοφορούν πολλά βίντεο που δείχνουν και αποδεικνύουν ακριβώς αυτό: ότι δηλαδή αν αφήσουμε απερίσπαστους μαμά και νεογνό, να ακολουθήσουν τα ένστικτα και τα αντανακλαστικά τους, τότε μέσα σε λίγο παραπάνω από μία ώρα το βρέφος θα καταφέρει, οδηγούμενο από τις αισθήσεις του (όσφρηση, αφή, ακοή και λιγότερο την όραση) και από τα αντανακλαστικά του, να εντοπίσει και να φτάσει τη θηλή της μητέρας του και να θηλάσει με επιτυχία. 

  • Και εφόσον είναι έτσι, τότε γιατί τόσες πολλές μητέρες και βρέφη δυσκολεύονται τόσο με την έναρξη όσο και με τη συνέχιση του θηλασμού;
  • Γιατί πολλές μητέρες, ενώ σκόπευαν να θηλάσουν, μέσα στις πρώτες ημέρες μετά τον τοκετό αποφασίζουν να σταματήσουν την προσπάθεια; 
  • Και γιατί άλλες τόσες παλεύουν με δυσκολίες, πόνο, χαμηλή πρόσληψη βάρους του μωρού, μαστίτιδες και άλλα τόσα προβλήματα;

Τι σημαίνει φυσική και αυτόματη διαδικασία;

Φυσική είναι μια διαδικασία που συμβαίνει αυτόματα στη φύση και στη φυσική κατάσταση του οργανισμού. Και εδώ είναι το κλειδί που μπορεί να εξηγήσει τη μεγάλη δυσκολία που βιώνουν οι μητέρες και τα μωρά με το θηλασμό και το γιατί υπάρχει ανάγκη για σωστή υποστήριξή τους.

Για να καταφέρουν τα βρέφη να φτάσουν μόνα τους στο μαστό και να θηλάσουν μέσα στις δύο πρώτες ώρες από τον τοκετό, θα πρέπει να έχει προηγηθεί ένας τοκετός φυσικός, χωρίς παρεμβάσεις, που θα επιτρέψει στο μωρό αυτό και στη μητέρα να εκκρίνουν τις απαραίτητες ορμόνες και να χρησιμοποιήσουν τα αντανακλαστικά και τις αισθήσεις τους ώστε να θηλάσουν.

Ας σκεφτούμε πόσοι πραγματικά τοκετοί στη σημερινή εποχή γίνονται χωρίς παρεμβάσεις και κυρίως, χωρίς τραύμα για τη μητέρα και το βρέφος.

Τι σημαίνει βιωματική διαδικασία;

Όταν μια διαδικασία γίνεται βιωματικά, σημαίνει ότι κατά κύριο λόγο καθοδηγείται από το δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου και δεν έχει προηγηθεί εκμάθηση όπως αυτή που έχουμε συνηθίσει στο σχολείο (π.χ. όπως μαθαίνουμε τα μαθηματικά ή τη γεωγραφία), αλλά ότι κάτι το έχουμε μάθει βιώνοντάς το, απλά ζώντας το στην καθημερινότητά μας από τη γέννησή μας και σε όλη μας τη ζωή. 

Βιωματική π.χ. είναι η διαδικασία, κατά την οποία ένα παιδί μαθαίνει να μαγειρεύει απλά με το να βρίσκεται δίπλα σε κάποιον που μαγειρεύει, να παρακολουθεί και σιγά σιγά να συμμετέχει.

Έτσι, ο θηλασμός είναι μια διαδικασία που θα έπρεπε να μαθαίνεται βιωματικά, δηλαδή το κάθε παιδί, να μεγαλώνει βλέποντας γύρω του να συμβαίνει θηλασμός. Στα μικρότερα αδέλφια του, σε παιδιά συγγενών και φίλων, στα παιδιά της κοινότητας, να βλέπει θηλασμό σε όλους τους δημόσιους χώρους. Έτσι, δεξιότητες, όπως το πώς κρατάμε ένα μωρό, πώς το υποστηρίζουμε για να βρει το στήθος και να θηλάσει, πόσο χρόνο χρειάζεται ένα μωρό να θηλάσει και πόσο συχνά θηλάζει, θα είχαν αποκτηθεί από όλ@, πριν ακόμα φτάσουν στην εφηβική ηλικία.

Και τώρα, τι κάνουμε; Υπάρχει τρόπος να καλύψουμε το κενό;

Όταν, λοιπόν, λείπει το βιωματικό κομμάτι, αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να προσπαθήσουμε να καλύψουμε αυτό το κενό με άλλους τρόπους εκπαίδευσης και εξοικείωσης.

Εδώ, λοιπόν, έρχονται τα μαθήματα θηλασμού, τα οποία είναι καλό να γίνονται όχι μόνο στην εγκυμοσύνη, αλλά να ενταχθούν και στα σχολικά προγράμματα, με τη μορφή εξοικείωσης με το θηλασμό ως το φυσικό τρόπο διατροφής των βρεφών.

Επίσης, τα προγεννητικά μαθήματα για όλους τους γονείς μπορούν να καλύψουν σε μεγάλο βαθμό το κενό.

Αλλά ακριβώς επειδή αφενός δεν υπάρχει η βιωματική εκμάθηση του θηλασμού, αφετέρου, δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις που θα βοηθούσαν μωρά και μαμάδες να ακολουθήσουν το ένστικτό τους και τη φύση, συχνά ερχόμαστε αντιμέτωποι με προβλήματα και δυσκολίες.

Γι’ αυτόν το λόγο, είναι απαραίτητο όλοι οι νέοι γονείς να έχουν πρόσβαση σε κατάλληλα εκπαιδευμένους επαγγελματίες, ώστε να εντοπίζονται εγκαίρως τα προβλήματα και οι δυσκολίες και να υποστηρίζονται ώστε να μπορούν να τα ξεπερνούν.

Τέλος, η κανονικοποίηση του θηλασμού στην κοινωνία και ο δημόσιος θηλασμός θα μας φέρουν ένα βήμα πιο κοντά, ώστε στο μέλλον να είναι και πάλι ο θηλασμός φυσικός και βιωματικός!

AMERICAN ACADEMY OF PEDIATRICS. (2012, March). Breastfeeding and the Use of Human Milk. Pediatrics, 129(3), σσ. 827-841.

Bowlby, J. (1983). Attachment (2nd edition εκδ.). Basic Books.

Britton, J. R., Britton, H. L., & Gronwaldt, V. (2006, May 24). Breastfeeding, Sensitivity, and Attachment. Pediatrics.

Brystova, K., Ivanova, V., Edhborg, M., Matthiesen, A., Ransjö-Arvidson, A., Mukhamedrakhimov, R., . . . Widström, A. (2009, May). Early Contact versus Separation: Effects on Mother–Infant Interaction One Year Later. Birth Issues in Perinatal Health, 36(2), σσ. 97-109.

Dumas, L., Lepage, M., & Bystrova, K. (2013, January 3). Influence of Skin-to-Skin Contact and Rooming-In on Early Mother–Infant Interaction: A Randomized Controlled Trial. Clinical Nursing Research, 22(3).

Earle, S. (2002, September). Factors affecting the initiation of breastfeeding: implications for breastfeeding promotion. Health Promotion International, 17(3), σσ. 205-214.

International Lactation Consultant Association (ILCA). (2012). Core Curriculum For Lactation Consultant Practice (3rd revised εκδ.). United States: Jones and Bartlett Publishers, Inc.

NHS UK. (2021, April 14). How to make a birth plan. Ανάκτηση από Τοποθεσία web του NHS UK: https://www.nhs.uk/pregnancy/labour-and-birth/preparing-for-the-birth/how-to-make-a-birth-plan/

Riordan, J., & Wambach, K. (2009). Breastfeeding And Human Lactation 4th Edition (4th εκδ.). Jones & Bartlett Learning.

World Health Organization, Department of Reproductive Health and Research. (1996). Care in normal birth: a practical guide. Ανάκτηση από http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/63167/1/WHO_FRH_MSM_96.24

Ινστιτούτο Υγείας Παιδιού. (2015). Μητρικός Θηλασμός: Οδηγός για Επαγγελματίες Υγείας. (Ι. Αντωνιάδου- Κουμάτου, & Α. Σοφιανού, Επιμ.) Αθήνα, Ελλάδα.