«40 και ακόμη δεν έχεις κάνει παιδί;» – Υπάρχει μόνο μία σωστή απάντηση;

«40 και ακόμη δεν έχεις κάνει παιδί;» – Υπάρχει μόνο μία σωστή απάντηση;

Θέλεις και δεν μπορείς

Ναι λοιπόν, το ακούς το βιολογικό ρολόι – σαν υπενθύμιση στο Viber – κάθε μέρα, κάθε στιγμή.  Μέχρι τώρα δεν υπήρχε για εσένα σαν εναλλακτική, σαν επιθυμία. Και τώρα να που προκύπτει – επείγουσα, ακαταμάχητη, καθηλωτική! 

«Φταίμε εμείς/εγώ που το καθυστέρησα».

«Μα προσπαθώ τόσο καιρό και τίποτα – τώρα φτάσαμε πια στο αμήν».

«Τώρα βρήκα τον σύντροφό μου».

«Ήρθε η στιγμή μας να γίνουμε γονείς – νιώθουμε έτοιμοι».

Διάγνωση ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ.  Για οποιοδήποτε λόγο – εγώ, αυτός, εμείς… «Δεν το περιμέναμε»,«Δεν μπορεί να συμβαίνει σε εμένα…».

Και είναι κάτι που ούτε μόνοι σας είστε μέσα σε αυτό, ούτε οι μόνοι είστε – πιστέψτε με είμαστε πολλοί. Σίγουρα όμως χρειάζεται να είμαστε ΜΑΖΙ – με τον σύντροφό σου όταν υπάρχει, με τους ανθρώπους που αγαπάς και εμπιστεύεσαι, με τους επαγγελματίες υγείας που έχεις επιλέξει να έχεις δίπλα σου. Είμαστε και εμείς ΜΑΖΙ σου. Έγκυρη πληροφόρηση, χώρος και χρόνος που χρειάζεσαι για το δικό σου μοναδικό συναισθηματικό ταξίδι. 

Όποιος και να είναι ο τελικός προορισμός, εσύ είσαι «ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ». Οι άνθρωποι που γελάς, κλαις, παίζεις, μαθαίνεις, ονειρεύεσαι μαζί είναι ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ. Οι άνθρωποι που μοιράζεσαι τη ζωή σου με αγάπη και νοιάξιμο και στα καλά και στα όχι τόσο καλά. Είσαι ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ! Μην το ξεχνάς!

Μπορείς και δεν θέλεις

«Υπογονιμότητα και υπογεννητικότητα – η νέα πανδημία». «Γεννάτε γιατί χανόμαστε!», λες και οι γυναίκες είμαστε ακόμη ένα εξάρτημα στη γραμμή παραγωγής παιδιών. Αυτός είναι ο προορισμός, ο μόνος τρόπος εκπλήρωσης της γενετικής μας ύπαρξης, η υποχρέωσή μας προς το σύμπαν.

Και ναι, σίγουρα οι οικονομικές συνθήκες αποτελούν σημαντικό εμπόδιο για πολλούς. Αλλά και άλλοι λόγοι μπορούν να εξηγήσουν γιατί όλο και περισσότεροι άνθρωποι και, ειδικά, γυναίκες κάνουν λιγότερο ή καθόλου παιδιά. Μέχρι πρόσφατα στην κοινωνική μας ιστορία, το να είσαι άτεκνος από επιλογή απλά δεν υπήρχε και αφορούσε πολύ συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού (π.χ. για θρησκευτικούς λόγους). Ήταν κάτι που «πάθαινες» και όχι κάτι που επέλεγες.

Τώρα, πλέον, έχουμε μετακινηθεί, έχουμε ενσωματώσει και άλλες δυνατότητες, έχουμε διευρύνει τις ατομικές και συλλογικές επιλογές μας. Ας τιμούμε, λοιπόν, αυτή την κατάκτηση στην ελεύθερη βούληση και ας ακολουθούμε αυτό που πραγματικά ΘΕΛΟΥΜΕ. Είναι ΟΚ να μην θέλω να γίνω γονέας, ενσυνείδητα και με μεγάλη τιμιότητα και γενναιότητα ως προς τον εαυτό μας.

Μπορείς και θέλεις

Φυσικά υπάρχει και το κλασσικό happy end! Και μπορείς και θέλεις. Έλα όμως που για εμένα και εσένα που φτάσαμε τα 40, μπαίνουν και τα ζιζάνια της δεύτερης σκέψης, του προβληματισμού και του self-talk… 

«Θα τα καταφέρουμε να το μεγαλώσουμε;»

«Θα με μπερδεύουν με τον παππού του στην παιδική χαρά…». 

«Είναι δίκαιο για το παιδί; Και αν πάθετε κάτι;» 

«Μέχρι να πάει Πανεπιστήμιο θα είσαι 65…».

Είναι στατιστικά αποδεδειγμένο, ότι παγκοσμίως όσο αυξάνεται το μορφωτικό και οικονομικό επίπεδο των γυναικών τόσο λιγότερα παιδιά κάνουμε και επιλέγουμε να τα κάνουμε σε μεγαλύτερη ηλικία. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 2018 ο μέσος όρος ηλικίας των γυναικών στο πρώτο παιδί για την Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν 30.8 έτη, ενώ περίπου 1 στις 20 γεννήσεις (5.2%) ήταν από γυναίκες άνω των 40.  

Και ναι, ίσως είναι πιο επίπονη η σύλληψη, η εγκυμοσύνη και η λοχεία. Ή, ίσως ,οι επιλογές μας να είναι πιο διευρυμένες και να περιλαμβάνουν δανεικό γενετικό υλικό, παρενθετότητα, αναδοχή και υιοθεσία. 

 Ίσως η μεγάλη προσδοκία που έρχεται πιο ώριμη, να έχει άγχη και μετα-σκέψεις που στα 20 ούτε θα σου περνούσαν από το μυαλό. Από την άλλη, η ενσυνειδητότητα και η ωριμότητα που συνοδεύουν συνήθως μια τέτοια απόφαση είναι παντοδύναμες και καταλυτικές. 

Και το «πρέπει»; Πού χωράει το «πρέπει»;

Πόσα «πρέπει» χωρά η ζωή μας; Πόσα κιλά «πρέπει», πόσες στιγμές «πρέπει», πόσα συναισθήματα «πρέπει»…και τι κόστος πρέπει να έχει άραγε το κάθε «πρέπει» που μας πρέπει;

Υπάρχουν «πρέπει» που χρειάζονται, μη με παρεξηγήσεις. Τα ζυγίζεις, τα αξιολογείς, τους δίνεις με ειλικρίνεια την Ονομασία Προέλευσης που τους αρμόζει – είναι τα δικά σου «πρέπει-θέλω» ή τα δανεικά, αυτά που σε στενεύουν ή σου πέφτουν ατσούμπαλα και ξεχειλωμένα και ανήκουν σε άλλους. Λάθος μέγεθος, φθηνό pret-a-porter που σου «χάρισαν»με το ζόρι…

Ακόμη και τα πρέπει μας χρειάζεται να είναι sur mesure αγαπημένες μου. Δικά μας, σχεδιασμένα για το κορμί μας, την ψυχή μας και τη δική μας ζωή. Αυτά ναι, τα τιμώ και τα φορώ περήφανα…άσε που μου πηγαίνουν κιόλας!

Τα «πολύτιμα» παιδιά του σήμερα

Ίσως, παλαιότερα η παιδική ζωή δεν είχε τόσο μεγάλη αξία όσο σήμερα. Η βρεφική θνησιμότητα θέριζε. 200 χρόνια πριν ήταν γύρω στο 200% και σήμερα είναι 3.1 % για την Ευρωπαϊκή Ένωση (Eurostat 2022). Οι αντιλήψεις μας για την αξία της ανθρώπινης ζωής και της παιδικής ηλικίας, οι γνώσεις μας για την πολυπλοκότητα της νευροβιολογίας μας, ακόμη και πριν τη σύλληψη, τη σημασία του «δεσμού», της ενημερωμένης γονεϊκότητας και διαπαιδαγώγησης με ενσυναίσθηση έχουν προχωρήσει και διαμορφώνουν τη συλλογική συνείδηση – οικογένειες και κοινωνίες.

Η γονεϊκή επένδυση συναισθηματική, χρονική ακόμη και οικονομική έχει αυξηθεί – για κάποιους ίσως φαντάζει και κάπως αποτρεπτική. Ίσως και αυτός είναι ένας από τους πολλούς λόγους που το σκεφτόμαστε και το ξανασκεφτόμαστε…μέχρι να φτάσουμε τα 40+.

Οι συνθήκες μεταβάλλονται, ξαναμοιράζεται η τράπουλα κάθε στιγμή κι εμείς εξελισσόμαστε και επανασυστηνόμαστε όπως χρειάζεται μέσα στο συναρπαστικό παιχνίδι της ζωής μας. 

Παιδί; Πολλά παιδιά; Όχι παιδί; Οι επιλογές είναι εκεί για εμάς με πολλούς τρόπους.

Η χαρά και η αγάπη δεν αργεί ούτε μια μέρα, ούτε μια στιγμή. Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ, σε όποια μορφή της και να τη συναντήσεις – είτε βιολογικά, είτε με πιο διευρυμένο τρόπο και μετουσίωση, δεν παύει να συμπεριλαμβάνει, χωρίς περιορισμούς και διακρίσεις, όποιον από εμάς την προσκαλέσει. Τόσο γλυκά…και χωρίς self-talk παρακαλώ.  Ο εσωτερικός ισολογισμός γίνεται – πάντα – και η απόφασή μας είναι η σωστή για εμάς – σε οποιαδήποτε μορφή και χωρο-χρόνο. 

Αυτά, με αγάπη προς όλους και όλες…εμάς τις 40+ και όχι μόνο!

  1. Εurostat Statistics | Eurostat (europa.eu)
  2. Gerhardt, S. 2016, Γιατί η αγάπη μετράει, Αθήνα: Καλέντης
  3. Bukai, J. & Bukai D., 2017, Γονείς & Παιδιά: Εργαλειοθήκη για τη συντήρηση μιας δύσκολης σχέσης, Αθήνα: Opera Animus
  4. Knott, S., 2019, Μητέρες, Αθήνα: Μεταίχμιο
  5. Cunningham Hugh and Michael Morpurgo (2006) The invention of Childhood. London: BBC
  6. Καλυβυρνάς, Λύο (2022) Μητέρα μηδέν παιδιών. Αθήνα: Guttenberg
  • στερεότυπα
  • μητρότητα